Phẩm chất của những nhà giáo ưu tú

Để tôi giới thiệu luôn một cuốn sách minh hoạ việc dạy và học thời điểm hiện nay, mà trong lúc cao hứng như thế này, cũng là một bài tiếp nối bài đã viết về giáo dục.

Theo một nghiên cứu của Ken Bain, trong quá trình dạy và học có những nhà giáo thật sự ưu tú.

Sự ưu tú của họ dựa trên điểm gì? Sinh viên theo học các lớp họ giảng rất đông, và nhận xét của sinh viên về họ luôn có một điểm chung: đã làm thay đổi cách nhìn của sinh viên về môn học họ phụ trách. Và đôi lúc, với vài trường hợp sau khi được học họ -những nhà giáo ưu tú đó-sinh viên có một thay đổi sâu sắc về nhận thức.

Thế thì, làm sao nhận diện được những nhà giáo ưu tú này? Hay những đặc điểm chung của họ là gì? Điều đầu tiên khi tiếp xúc với các nhà giáo đó, bản thân họ là người vô cùng say mê với môn họ dạy.  Chỉ say mê không, chưa đủ, ở nơi họ, còn có một tình yêu thiêng liêng, mang tính tín điều. “Làm sao các bạn lại không thể học hoá hữu cơ được nhỉ? Đó, chính là nền tảng của cuộc sống”.

Họ làm môn họ dạy trở nên quyến rũ với những câu hỏi mang tính gợi mở, hướng dẫn.

Những câu hỏi quan trọng.

Vì những câu hỏi bện sự suy nghĩ, quan tâm, giải quyết vấn đề của người học.

Họ yêu môn họ dạy, và họ biết là người học rất thông minh đối với môn học của mình. Họ đặt họ vào vị trí của người học, những bước cơ bản, những giai đoạn cần thiết để mở ra việc hiểu vấn đề, thời cơ chín muồi của những kiến thức.

Quyển sách còn phân loại người học.

Đây là quyển sách rặt về giáo dục, nó chỉ có hai đối tượng chính: người dạy và người học. Nó khảo sát phương pháp giảng dạy của các nhà giáo thực sự tốt. Và tâm thế học một-cái-gì-đó-mới, thay đổi sâu sắc một con người.

Những người học được phân làm 4 loại: những người xem người thầy là một ngân hàng những câu đáp án đúng, những người dựa trên cảm tính chủ quan để đánh giá các khái niệm, những người có mục đích chỉ qua môn học và hoàn toàn không lưu tâm đến tác động của môn học lên suy nghĩ, hành động của họ, và cuối cùng là những người học tận tuỵ: ý thức việc nhận kiến thức, chủ động suy xét và sẵn sàng phê phán.

Các nhà giáo ưu tú, ngoài việc khuyến khích sinh viên của họ phấn khởi trong việc học, họ thường xuyên đề cập đến việc chuyển hoá sự hiểu biết khái niệm, thúc đẩy những kĩ năng suy luận tiến bộ-mà họ, với vai trò đã từng là người học sẽ nhận ra-, và khả năng xem xét sự suy nghĩ của chính sinh viên một cách có phê phán.

Các bạn sẽ ngạc nhiên khi biết rằng trong quá trình thúc đẩy sự phấn khích của sinh viên học, họ hoàn toàn không khuyến khích bằng điểm số, hay những động viên khách sáo.

Kết quả là, việc giảng dạy như thế làm cho sinh viên nhận ra rằng họ có một môi trường an toàn, ở đó, sinh viên có thể thử nghiệm, phạm sai lầm, nhận phản hồi, và thử nghiệm lại một lần nữa. Ta đã gặp điều này trong phương pháp giảng dạy của John Dewey.

Thế thì, quyển sách cũng không bỏ qua góc nhìn của người học, điều được gọi là mô hình nào được xây dựng khi người đó quyết định tham gia khoá học. Quyển sách hướng tới người học-người tiếp nhận tinh tế. Mô hình giáo dục mà ở đó người học không phải là người tích luỹ thông tin; ở đó họ trải qua những thay đổi cực kì sâu sắc và mạnh mẽ, những biến đối tác động đến tính khí và những thói quen của tâm thức cùng với khả năng trưởng thành liên tục.

Tóm lại là, bản thân tôi không bỏ qua một nghiên cứu kéo dài trong 15 năm tại những nơi có những giáo sư ưu tú giảng dạy, để chắt lọc ra trong một quyển sách khoảng hơn 400 trang.

Cho dù đó là quyển có đoạt hay không đoạt giải Virginia & Warren Stone.

3.12.2010

Nhu Huinh

Tác phẩm:

-Ken Bain (2004), What the Best College Teachers Do, Harvard University Press.

-Ken Bain (2008), Phẩm chất của những nhà giáo ưu tú, dịch: Nguyễn văn Nhật, Văn hoá Sài-gòn.



Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s