J. E. Cirlot – Mùi hương

Duy Doan dịch


Theo như Gaston Bachelard đã tinh tế nhận ra được [1], mùi hoặc hương trong mối liên hệ với tính biểu tượng tổng quát của chất khí thì chẳng khác gì với đường rẽ hoặc vết đánh dấu đường đi của một khối cứng cáp đi lướt qua bầu không khi, và do vậy mùi mang tính biểu tượng cho kí ức hoặc kỉ niệm. Trong khi đó luồng khí trong trẻo và lạnh buốt từ vùng núi cao thì có liên hệ với tư tưởng kiên định và độc lập – theo như John Thánh-giá cũng như theo Nietzsche – một bầu không khí tràn ngập hương thơm là sự biểu lộ của tâm thức hoà quyện cùng với cảm xúc và với lòng hoài cổ. Cách ứng dụng nhiệt tình quá mức của các qui luật tương ứng sẽ đưa đến việc một số người đặt ra những tính biểu tượng cứng nhắc cho từng loại mùi. Dù sao thì cũng thực tế khi chọn ra một số mùi cơ bản và những sự tạo nghĩa đặc thù gắn với những mùi cụ thể và sắp xếp chúng theo thứ tự liên tiếp nhau để chúng tạo ra một thang bậc các giá trị tương đương với thang bậc của những màu sắc, kết cấu bề mặt, hình dạng và tất cả các hiện tượng đặc trưng bởi cả tính liên tục lẫn tính rời rạc, và biểu lộ sự phân biệt theo từng nhóm của cái Nhất-thể (Oneness).

Dịch tại Sài-gòn,
20101224.

Chú thích:

[1] BACHELARD, GASTON, L’Air et les Songes, Paris, 1943.

Nguồn:

Cirlot, J. E. “Perfume.” A Dictionary of Symbols. Trans. Jack Sage. 2nd edition. London: Routledge, 1971.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s