Italo Calvino (1923-1985)

Italo Calvino (1923-1985), sinh ra tại Cuba, mất tại Sienna, Ý. Ông là nhà báo, nhà văn viết truyện ngắn, tiểu thuyết gia; những câu chuyện ngụ ngôn tưởng tượng và kì dị của Calvino đã đưa ông vào hàng ngũ những nhà văn Ý quan trọng nhất của thế kỉ 20.

Calvino rời Cuba đến Ý vào thời trai trẻ. Ông gia nhập phong trào kháng chiến Ý trong thế chiến thứ hai, và sau khi chiến tranh nổ ra tại Turin, thì ông lấy bằng văn chương trong khi đang làm việc cho tờ tạp chí Cộng sản L’Unità và cho nhà xuất bản Einaudi. Từ 1959 đến 1966, tham gia biên tập, cùng với Elio Vittorini, cho tờ tạp chí cánh tả Il Menabò di letteratura.

Hai trong số những tác phẩm hư cấu đầu tiên của Calvino được lấy nguồn cảm hứng từ việc tham gia kháng chiến Ý: cuốn tiểu thuyết tân hiện thực Il sentiero del nidi di ragno (1947; The Path to the Nest of Spiders), nhìn cuộc kháng chiến thông qua những kinh nghiệm vô vọng của một người thanh niên khi đang xảy ra những biến cố, vô vọng như những người lớn xung quanh anh ta; và tập hợp truyện nhan đề Ultimo viene il corvo (1949; Adam, One Afternoon, and Other Stories).

Calvino chuyển hẳn sang huyễn tưởng  và trùng ngôn vào thập niên 1950, và cho ra ba cuốn truyện huyễn tưởng được sự tán thưởng của cộng đồng quốc tế. Cuốn đầu tiên là Il visconte dimezzato (1952; The Cloven Viscount, trong bộ The Nonexistent Knight & the Cloven Viscount), là một truyện trùng ngôn về một người đàn ông bị tách ra làm hai – một nửa thiện và một nửa ác – bởi một phát súng thần công; ông ta trở về nguyên vẹn nhờ vào tình yêu đối với một nữ nông dân. Cuốn thứ nhì và cũng là cuốn được ngợi khen nhất, là Il barone rampante (1957; The Baron in the Trees), là một câu chuyện kì dị về một chàng trai quí tộc ở thế kỉ 19, người mà một ngày nọ quyết định leo lên cây và không bao giờ đặt chân xuống đất nữa. Tuy vậy, từ trên những ngọn cây anh ta vẫn hoàn toàn tham dự được những phi vụ cùng với những người đàn ông ở bên dưới. Câu chuyện đã khôn khéo khai phá được mối tương tác và tình huống căng thẳng giữa thực tại và tưởng tượng. Cuốn thứ ba, Il cavaliere inesistente (1959; The Nonexistent Knight, trong bộ The Nonexistent Knight & the Cloven Viscount), là một câu chuyện về tinh thần hiệp sĩ mang tính anh hùng ca và đầy giễu nhại.

Trong số những tác phẩm sau này của Calvino là Le cosmicomiche (1965; Cosmicomics), là lối kể chuyện theo thủ pháp dòng ý thức đề cập về sự tạo hoá và sự tiến hoá của vũ trụ. Trong những tiểu thuyết sau nữa, như cuốn Le città invisibili (1972; Invisible Cities), Il castello dei destini incrociate (1973; The Castle of Crossed Destinies), và Se une notte d’inverno un viaggiatore (1979; If on a Winter’s Night a Traveler), Calvino sử dụng một cách hài hước những cấu trúc mới mẻ và những góc nhìn chuyển đổi để xem xét bản chất của cơ hội, của sự trùng lặp, và của sự thay đổi. Una pietra sopra: Discorsi di letteratura e società (1980; The Uses of Literature) là tập hợp những bài tiểu luận mà ông viết cho tờ Il Menabò. Và trong tác phẩm hư cấu cuối cùng của Italo Calvino, Palomar (1983), nhân vật chính của Calvino đi tìm kiếm không gì khác hơn chiếc chìa khoá để thấu hiểu toàn cõi vũ trụ, trong đó Palomar nỗ lực thấu hiểu thế giới hiện tượng – ngọn sóng, con tắc kè, bầy chim – thông qua sự quan sát.

Duy Doan tổng hợp và chuyển ngữ.
Sài-gòn,
20110524.

Tài liệu:

  • “Calvino, Italo.” Encyclopædia Britannica. Encyclopaedia Britannica Ultimate Reference Suite.  Chicago: Encyclopædia Britannica, 2010.
  • Cannon, Jo Anne. “Italo Calvino.” Encyclopedia of Italian Literary Studies. Ed. Gaetana Marrone. New York: Routledge, 2007.
Advertisements

4 comments on “Italo Calvino (1923-1985)

  1. Cám ơn bạn vì bài viết đầy thú vị này. Trước đây tôi cũng muốn dịch lại trang wiki của Calvino sang tiếng Việt nhưng không có thời gian :)

    Like

  2. À, bài viết này không phải dịch từ Wikipedia đâu (chủ trương của em là không bao giờ dùng Wikipedia làm tài liệu tham khảo lẫn tài liệu chuyển ngữ), mà bài này do em tổng hợp dịch, đa số là từ bách khoa thư Britannica, cộng thêm mượn một đoạn ngắn bên cuốn Encyclopedia of Italian Literary Studies.

    Like

  3. Pingback: Italo Calvino (1923-1985) « Nhã Nam

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s