J. E. Cirlot – Tính biểu tượng của ngôi nhà

J. E. Cirlot

Tính biểu tượng của ngôi nhà

Duy Đoàn chuyển ngữ từ bản tiếng Anh



Huyền học luôn có truyền thống xem xét khía cạnh nữ tính của vũ trụ và coi đó như là bộ ngực, một ngôi nhà hay một bức tường cũng như là một khu vườn kín cổng cao tường. Một mối liên hệ biểu tượng khác là cái đánh đồng ngôi nhà (và những dạng có liên hệ khác ở trên) với một nơi chứa toàn bộ sự thông thái, tự bản thân nó cũng là theo truyền thống [1]. Trong tính biểu tượng kiến trúc, mặt khác, thì ngôi nhà chứa đựng không chỉ tính biểu tượng chung mà còn có những liên hệ riêng biệt gắn với từng phần ngôi nhà. Dù vậy, ngôi nhà là tổ ấm làm khơi gợi lên những mối liên hệ bộc phát tự nhiên và mạnh mẽ với cơ thể và tư duy con người, giống như các nhà phân tâm học đã xác nhận bằng thực tiễn. Ania Teillard giải thích điều này bằng cách chỉ ra rằng, trong giấc mơ, chúng ta dùng hình ảnh ngôi nhà như một biểu trưng cho những tầng khác nhau của tâm thần. Phần bên ngoài của ngôi nhà biểu đạt vẻ bề ngoài của Con người: tâm tính hoặc là chiếc mặt nạ của người đó. Những tầng lầu khác nhau liên hệ với những biểu tượng có phương thẳng đứng hoặc biểu tượng về không gian. Mái nhà và tầng trên cùng tương ứng với cái đầu và tâm thức con người, cũng như liên hệ tới phần thực hành ý thức của sự tự kiểm soát. Tương tự thế, tầng hầm tương ứng với vô thức và bản năng (cũng như cách hệ thống cống rãnh vận hành, trong những biểu tượng liên hệ với thành phố). Nhà bếp, từ khi nó là nơi để chuyển hoá các món đồ ăn, thỉnh thoảng biểu đạt về một nơi hoặc một thời khắc của sự chuyển hoá tâm thức theo ý nghĩa của luyện đan. Những căn phòng thông với nhau tự thân đã nói rõ lên mọi điều. Cầu thang là đường liên kết giữa các mặt khác nhau của tâm thần, nhưng sự tạo nghĩa riêng biệt của nó còn tuỳ thuộc vào việc chúng đi lên hay đi xuống. Cuối cùng, như chúng tôi vừa nói, có một mối liên hệ ngôi nhà với cơ thể con người, đặc biệt liên quan đến các lổ hổng, và điều này cũng được Artemidorus Daldianus thấu hiểu [2].


Nguyên chú của tác giả:

[1] BAYLEY, HAROLD. The Lost Language of Symbolism. London, 1912 (repr. 1951).

[2] TEILARD, Ania. Il Simbolismo del Sogni Milan, 1951.

Chuyển ngữ tại Sài-gòn,
20110731.



Nguồn:

Cirlot, J. E. “House.” A Dictionary of Symbols. Trans. Jack Sage. 2nd edition. London: Routledge, 1971.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s