J. E. Cirlot – Búp bê

Búp bê, như một biểu tượng, xuất hiện nhiều trong tâm bệnh học hơn là trong dòng chính của phái biểu tượng truyền thống. Người ta biết rằng có một số chứng tâm thần mà bệnh nhân tự làm cho mình một con búp bê và cất giấu rất cẩn trọng. Theo J. J. Rosseau thì tính cách của người bệnh được phóng chiếu vào đồ chơi. Trong những trường hợp khác, nó được diễn giải như một dạng khát dục hoặc một sự lệch lạc bản năng làm mẹ: nói ngắn gọn đó là một dạng tàn dư hoặc sự hồi quy về trạng thái ấu nhi. Gần đây, trong cái gọi là ‘nghệ thuật Đại chúng’ (‘Pop-art’), búp bê được gom vào trong những ảnh tượng ‘phi hình thức’. Ở Tây-ban-nha, Modesto Cuixart đã tạo ra một công trình uyên thâm và kịch tính nhất của loại hình này, tính biểu tượng hiển nhiên của những gì thân thuộc với ‘tiên đồng’ trong nghệ thuật Phục hưng, nhưng, qua một sự đảo nghĩa, những con búp bê này được tạo ra để trình hiện sự tàn phế và lem luốc như thể chúng là những xác thây của trẻ con bị huỷ diệt bởi bom mìn và những thế lực khác của sự phá huỷ.

K.H. dịch
2012.01.06

Nguồn:
Cirlot, J. E. “Doll or Puppet.” A Dictionary of Symbols. Trans. Jack Sage. 2nd edition. London: Routledge, 1971.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s