J. E. Cirlot – Tính biểu tượng của năm

J. E. Cirlot

Tính biểu tượng của năm

Duy Đoàn chuyển ngữ từ bản tiếng Anh của Jack Sage


Năm còn hơn là một biểu tượng, nó là nguyên mẫu của tất cả các diễn trình có tính chu kì (ngày, đời người, sự trỗi dậy và suy tàn của một nền văn hoá, chu trình vũ trụ, v.v.). Toàn bộ các chu trình bao gồm một giai đoạn thăng và một giai đoạn giáng, nghĩa là, tiến hoá và teo nhỏ; thỉnh thoảng các chu trình còn được chia thành ba, hoặc thường là bốn giai đoạn (các mùa trong năm, tuổi đời của con người). Tuy thế kết quả chia tổng thể của diễn trình có chu kì không nhất định phải đối xứng. Do vậy, trong một chu trình bao gồm mười hai đơn vị, như năm (hoặc bánh xe Hoàng đạo), thì các giai đoạn thăng giáng có thể được tạo thành kiểu 6 cộng 6 (chia đối xứng) hoặc 8 cộng 4 (chia bất đối xứng). Dạng chia trước thì mang tính hình học hơn, dạng sau là dạng chia thực tế hơn. Một năm thường được tượng trưng bằng hình ảnh ông già trong vòng tròn, với hai hoặc ba chiếc vòng chứa đựng những vật dụng như: tên các tháng, chu trình công việc thích ứng với từng tháng, các kí hiệu Hoàng đạo, v.v.. Vòng tròn của năm, tới lượt nó, thường sẽ khép kín ở trong một hình vuông với bốn góc có bốn bức hình tiêu biểu cho bốn mùa. Tấm thảm thêu về Sự sáng tạo trong nhà thờ Gerona là một ví dụ nổi tiếng. Hai điểm thú vị có mối liên hệ với chu trình hàng năm: (i) trong truyền thống Trung-hoa thì vòng tròn biểu tượng của năm được chia thành hai phần bằng nhau, tương ứng với bóng tối/cái chết và ánh sáng/sự sống; (ii) từ thời xa xưa thì người ta tin rằng mỗi người đều phải trải qua một quá trình tái sinh hàng năm, từ tháng Mười hai cho đến tháng Sáu, biểu trưng cho cái chết và sự phục sinh (51) (Plate XXXII). 

Chuyển ngữ tại Sài-gòn

20120122



Nguyên chú của tác giả:

(51) SCHNEIDER, Marius. La danza de espadas y la tarantela. Barcelona, 1948.


Nguồn:

Cirlot, J. E. “Year.” A Dictionary of Symbols. Trans. Jack Sage. 2nd edition. London: Routledge, 1971.


Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s