J. E. Cirlot – Tính biểu tượng của đôi cánh

Trong nhiều cảm thức chung, đôi cánh tượng trưng cho tinh thần, sức tưởng tượng và sự tư duy. Người Hi Lạp mô tả tình yêu và sự chiến thắng bằng những nhân vật có cánh. Các thánh thần như Athena, Artemis và Aphrodite thuở đầu – chứ không phải về sau- cũng được vẽ với đôi cánh. Theo Plato, đôi cánh là biểu tượng của trí thông minh, là lý do tại sao những thần thú lại có cánh, để mô tả sự thăng hóa của chúng với những đặc tính tượng trưng gán riêng cho mỗi loài. Con ngựa kéo chiến xa của Pelops, hay Pegasus,  cả con rắn của nữ thần Ceres cũng có cánh. Đôi cánh còn được thấy trên những vật cụ thể như mũ giáp của các vị anh hùng, trên biểu tượng Caduceus và tia sét của thần Jupiter.(8) theo như hình dáng và trạng thái nguyên sơ của đôi cánh rõ ràng là biểu tượng của tâm năng. Với cùng quan điểm trên thì đôi cánh của các động vật ăn đêm lại tượng trưng cho một tâm năng bị thoái hóa, và đôi cánh bằng sáp của Icarus ám chỉ đến một năng lực bất toàn. (15). Trong biểu tượng thiên chúa thì đôi cánh đơn giản là tia sáng của mặt trời công lý luôn soi rọi cho tâm trí của kẻ công chính. Khi đôi cánh chuyển động kết hợp cùng với ý nghĩa khai sáng của nó để biểu đạt khả năng về một tiến trình giác ngộ hay sự thăng hoa của tinh thần (46). Trong thuật giả kim, đôi cánh để liên tưởng tới nhiệt độ cao, hoạt tính, nguyên tắc tính dương. Động vật không cánh liên tưởng tới nguyên tắc âm tính thụ động (33). Nên nhắc lại rằng, vì bàn chân cũng được xem như là biểu tượng của tâm hồn (15), nên đôi cánh trên chân các vị thần, đặc biệt là thần Mercury, biểu trưng cho một sức mạnh vĩ đại có thể sánh với sức biến chuyển vũ trụ. Jules Duhem, trong bài luận “lược sử chuyện bay”của mình, lưu ý rằng, trong Mật tông phật giáo Tây Tạng cho là: “Các vị bồ tát du hành xuyên cõi thái không mang một loại giày đặc biệt gọi là “thảo hài”  [light feet] ” (3)

Nguyễn Mạnh Tuấn dịch

Nguyên chú của tác giả:

(3) BACHELARD, GASTON.  L’Air et les Songes. Paris, 1943 .

(8) B. G. P. Diccionario universal de la mitología. Barcelona, 1835 .

(15) DIEL, Pail. Le Symbolisme dans la mythologie grecque. Paris, 1952 .

(33) JUNG, C. G.  ‘Psychology of the Transference’. In The Practice of Psychotherapy (Collected Works, 16). London, 1954 .

(46) PINEDO, Ramiro de. El Simbolismo en la escultura medieval española. Madrid, 1930 .

Nguồn : Cirlot, J. E. “Wings” A Dictionary of Symbols. Trans. Jack Sage. 2nd edition. London: Routledge, 1971

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s