Jorge Luis Borges – Về Søren Kierkegaard và tác phẩm Frygt og Bæven (Fear and Trembling)

 

Jorge Luis Borges

Về Søren Kierkegaard và tác phẩm Frygt og Bæven (Fear and Trembling)

Duy Đoàn chuyển ngữ từ bản tiếng Anh của Eliot Weinberger

 

Søren Kierkegaard, họ của ông nghĩa là khu nghĩa trang nhà thờ, sinh năm 1813 ở Copenhagen và mất cũng tại đó vào năm 1855. Ông được xem là người sáng lập, hay nói chính xác hơn là cha đẻ của chủ nghĩa hiện sinh. Không có niềm thích thú với cộng đồng như con trai mình, ông sống một cuộc đời thầm lặng và ẩn dật. Cũng giống như một người Đan-mạch khác, Hoàng tử Hamlet, tâm can ông dày vò bởi những mối nghi ngờ và nỗi thống khổ, anguish, một từ có nguồn gốc Latin mà ông cho rằng đó là một hình thức mới cho cơn rùng mình vì sợ hãi. Vai trò triết gia của ông không nhiều bằng vai trò một nhà thần học, mà hơn nữa ông còn là một người có lời lẽ hùng hồn và có một tâm hồn nhạy cảm. Là một người truyền giáo theo giáo hội Luther, ông phủ nhận những luận cứ chứng tỏ sự hiện hữu của Chúa và cả sự hiện thân của Jesus, cho rằng đó là những điều lố bịch khi xét trên góc nhìn lí trí, và ông đề xuất cho mọi tín đồ về vai trò hành động đến từ lòng tin của từng cá nhân. Ông không chấp nhận uy quyền của Giáo hội, và viết rằng mỗi người đều có quyền lựa chọn. Ông từ khước phép biện chứng và biện chứng Hegel. Tiểu sử cho cuộc đời tĩnh tại của ông rất ít nói đến các sự kiện bên ngoài, mà lại rất phong phú khi bàn đến những chiêm nghiệm và những lời cầu nguyện. Tông giáo là phần cảm thụ mạnh mẽ nhất đời ông. Ông đặc biệt chú tâm rất nhiều đến sự hi sinh của Abraham. 

Có tờ báo nọ công bố một bức tranh biếm hoạ nhằm giễu cợt ông; Kierkegaard nói rằng việc khởi nên một bức tranh như thế có lẽ là kết thúc đích thực của đời ông. Ông nổi tiếng với việc tin rằng Pascal chính là cứu rỗi cho tâm hồn mình. Ông viết: “Nếu sau sự phán xét cuối cùng mà vẫn còn đó một kẻ tội đồ ở dưới Địa ngục và tôi tình cờ là kẻ ấy, thì tôi sẽ từ dưới vực sâu ấy ca tụng Công lí của Chúa trời.”

Unamuno đã đảm nhận việc học tiếng Đan-mạch nhằm đọc được Kierkegaard và tuyên bố là quãng thời gian học việc đầy gian truân ấy thật xứng đáng để bỏ công sức ra.

Có một trang viết mà nhiều nhà nhân chủng học thích thú hơn cả, trong đó Kierkegaard đã có lời ca ngợi khiêm nhường về tiếng mẹ đẻ của mình, một thứ tiếng mà nhiều người đánh giá không thích hợp cho việc tranh luận triết học.

[1985]

Chuyển ngữ tại Sài-gòn
20120928

Nguồn:

Borges, Jorge Luis. “Søren Kierkegaard, Fear and Trembling.” Jorge Luis Borges: Selected Non-Fictions. Ed. Eliot Weinberger.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s