Sian Beilock – Tầm quan trọng trong ngôn từ của cha mẹ

Nghe chuyện trò về thế giới không gian hình thể sẽ giúp trẻ nâng cao khả năng giải quyết vấn đề

Nói chung thì những gì cha mẹ nói và làm đều có tầm quan trọng. Có lẽ ai cũng biết rằng cha mẹ có thể làm gương cho con cái cả về mặt hành vi lẫn lời nói. Nhưng điều bất ngờ chính là phạm vi ảnh hưởng của cha mẹ. Theo một nghiên cứu vừa được công bố tuần trước trên tập san Developmental Science, nhà tâm lí học Susan Levine và nhóm nghiên cứu của mình đã phát hiện rằng rất nhiều cuộc chuyện trò của cha mẹ gây tác động lên thế giới không gian hình thể của trẻ nhỏ (đó là các những ngôn từ mô tả các đặc điểm trong không gian và đặc tính của các vật thể; như to lớn, cao, tròn, cong, nhọn) báo trước những thành công trong cách giải quyết vấn đề của trẻ khi chúng gần đến tuổi đi nhà trẻ.

Dễ thấy rằng các kĩ năng nhận thức không gian hình thể như khả năng xoay trở các vật thể trong trí óc hoặc đọc một đồ thị phức tạp là rất quan trọng trong sự thành công về mặt toán học và khoa học. Cũng vậy, các kĩ năng nhận thức không gian hình thể là không thể thiếu được trong đời sống hàng ngày. Dù đó là việc hấp thu tin tức hình ảnh trên báo hay điều hướng đường phố, chúng đều sử dụng khả năng suy nghĩ về không gian hình thể của chúng ta. Những phát hiện của tiến sĩ Levine và đồng sự là các khả năng nhận thức không gian hình thể của trẻ có được phần lớn là do sự dìu dắt của cha mẹ.

Những nghiên cứu được tiến hành bằng cách theo dõi các cuộc trò chuyện của cha mẹ và con cái họ qua các hoạt động tương tác tự nhiên trong gia đình. Họ ghé thăm các gia đình 4 tháng một lần từ lúc trẻ được 14 tháng tuổi. Trong mỗi chuyến thăm, cha mẹ và con cái được quay phim suốt thời gian cả gia đình sinh hoạt cùng nhau theo nếp sống hàng ngày như chơi đồ chơi, đọc sách, ăn bữa chính hay ăn vặt. Cuối đợt nghiên cứu, khi trẻ được 4 tuổi rưỡi, các nhà nghiên cứu đánh giá khả năng nhận thức không gian hình thể của trẻ bằng cách yêu cầu chúng giải quyết các vấn đề như xoay trở các đồ vật trong đầu bằng trí tưởng tượng của mình. 

Hoá ra có rất nhiều ngôn từ nhận thức không gian hình thể được cha mẹ sử dụng để trò chuyện với con cái họ. Vài bậc phụ huynh dùng các thuật ngữ này vào mọi lúc (khoảng 20 thuật ngữ một tuần) – khác biệt gấp 100 lần. Điều thú vị là cha mẹ càng sử dụng nhiều ngôn từ nhận thức không gian hình thể thì càng nhiều ngôn từ được con cái họ sử dụng. Và, trẻ sử dụng những ngôn từ đó càng nhiều từ thời thơ ấu sẽ có xu hướng giải quyết vấn đề tốt hơn khi bước vào độ tuổi lớn hơn.

Tại sao ngôn từ nhận thức không gian hình thể lại tác động mạnh mẽ như vậy? Có một khả năng là sự tiếp xúc với các thuật ngữ nhận thức không gian hình thể (như to lớn, cao, cong, dốc) đã tăng cường cho trẻ khả năng suy nghĩ về thế giới xung quanh. Nghe và sử dụng những thuật ngữ này dường như nâng cao nhận thức về việc làm thế nào các vật thể lại ăn khớp với nhau, khiến chúng chú ý tới các mối liên hệ mà có thể chúng sẽ không nhận thấy nếu không có sự tiếp xúc nói trên.

Tất nhiên cần phải có thêm nhiều công trình nữa để tìm ra nguyên nhân chính xác vì sao ngôn từ của cha mẹ lại có thể gây ảnh hưởng to lớn như vậy. Nhưng, trong khi chờ đợi, việc chuyện trò về thế giới không gian hình thể dường như là cách tốt nhất để tăng cường khả năng suy nghĩ về không gian hình thể cho trẻ.

K.H. dịch
2013.01.16

Nguồn:
http://www.psychologytoday.com/blog/choke/201111/parents-your-words-matter

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s