Marnia Robinson – Siêu thừa thãi tình dục

Điều gì xảy ra khi bạn để một chú chuột đực vào một cái lồng với một cô chuột cái dễ tiếp nhận? Đầu tiên bạn sẽ nhìn thấy một sự giao hợp điên cuồng. Dần dần, sự đam mê của chuột đực giảm sút và cuối cùng, anh ta dừng lại và làm một giấc ngủ ngon. Anh ta đã no nê về tình dục. Anh ta sẽ tốn 15 ngày để phục hồi hoàn toàn dục tình của mình – đó là, để cho hóa chất trong não của anh ấy quay trở lại sự cân bằng. Chỉ có một cách để làm mất hiệu lực bất kì tính lờ đờ, uể oải nào: đem đến một cô chuột mới.

Hãy xem câu chuyện này:

Một chú heo tên là Sooty tận hưởng 1 đêm đam mê với 24 cô heo sau khi bị lừa vào cái chuồng của họ. Sooty ve vãn các cô heo, từng cô một, và bây giờ trở thành cha của 42 chú heo… “Anh ấy hoàn toàn bị choáng. Chúng tôi đã đem anh ấy về lại chuồng của anh và anh đã ngủ trong 2 ngày.”

Một số vết tích của chương trình này vẫn được mã hóa trong bộ não con người? Những người đàn ông và phụ nữ thời săn bắt-hái lượm theo chế độ nhiều vợ nhiều chồng, những người xem phim ảnh khiêu dâm tìm kiếm những tấm ảnh mới tiếp theo, và hiện nay người ta đang xem xét về những cuộc hôn nhân mở? Liệu bạn có hành động theo những thôi thúc của bạn hay không, thì chương trình di truyền của bạn đang hành động trên bạn.

Burnham và Phelan giải thích trong Mean Genes: From Sex to Money to Food, Taming Our Primal Instincts, môi trường của chúng ta đã thay đổi làm cho hệ thống phần thưởng của chúng ta rất dễ bị tổn thương. Chúng ta được khuôn đúc để đáp ứng những điều kiện chiếm ưu thế trong suốt hàng triệu năm phát triển của bộ não chúng ta. Và đến mức độ mà những điều kiện ngày nay khác biệt với những điều kiện từ thời tổ tiên, thì lời khuyên do tổ tiên truyền lại được mã hóa trong DNA của chúng ta là sai (Richard Dawkins, A Devil’s Chaplain, p. 103).

Những cô cave thật xinh xắn nhưng những hình ảnh trong tư thế khiêu dâm của họ không được chỉnh sửa cho hoàn hảo và bộc lộ mọi mặt rõ ràng. Ít có cơ hội quan hệ tình dục với những bạn tình mới thú vị mà bạn vừa mới quen.

Sau đây là mối nguy hiểm ở những hoàn cảnh sống thời hiện đại của chúng ta: Khi bộ não của 1 loài động vật có vú không thích nghi được với cường độ và số lượng của một kích thích, kích thích đó được xem như một siêu kích thích, và dopamine tăng đột ngột trong hệ thống phần thưởng. Những ví dụ trên có thể là siêu kích thích đối với những bộ não săn bắt-hái lượm của chúng ta. Phim khiêu dâm trên mạng là một siêu kích thích tột bực. Chỉ cần một cái click , 24/7, không bị xã hội kiềm chế và mỗi cái click đem đến một “bạn tình mới” đang vẫy tay để phục vụ.

Theo đuổi những siêu kích thích mạnh mẽ đó ngày nay có thể dễ dàng làm quá tải hệ thống phần thưởng dễ bị tổn thương của chúng ta. Không nhận ra lí do tại sao, chúng ta có thể bắt đầu trải nghiệm những triệu chứng thu mình/rút lui, khao khát nhiều kích thích thường xuyên hơn và đôi lúc chịu đựng những thay đổi trong não bộ.

Càng có nhiều kích thích cực độ, dopamine càng dâng lên nhiều hơn trong hệ thống phần thưởng của chúng ta. Và nó càng giảm xuống thấp hơn sau đó (hoặc chúng ta càng ít nhạy cảm hơn trước nó). Sự cân bằng dopamine là quan trọng. Ví dụ, mức dopamine cao gắn liền với những xung lực cưỡng bức, lo lắng, hành vi mạo hiểm…trong khi mức dopamine thấp gắn liền với sự lo lắng xã hội, trầm cảm không có khả năng cảm nhận niềm vui và thiếu tham vọng.

Hầu hết chúng ta đã biết về chu kì cao-dẫn đến-dư vị khó chịu bởi uống quá nhiều rượu. Vậy tại sao chúng ta thích với lấy kích thích mạnh mẽ, ngắn ngủi ngay cả khi nó bắt đầu gây ra những dư vị khó chịu? Thường là vì chúng ta không nhận đủ những phần thưởng khác mà bộ não chúng ta thấy hài lòng.

Nhiều người trong chúng ta đánh mất nhiều sự khuây khỏa của những tình bạn thân mà tổ tiên của chúng ta trước đây có được. Chúng ta không sống trong những bộ lạc, và gia đình mở rộng của chúng ta có thể ở xa. Chúng ta dành nhiều giờ hơn để nhìn chằm chằm vào màn hình hơn là tham gia mối tương tác con người thân thiện. Hệ viền (limbic) nguyên thủy của bộ não chúng ta đang thiếu những phần thưởng lành mạnh đến từ tình bạn và sự đụng chạm, điều đó làm chúng ta dễ mắc những chứng nghiện ngập, quá nuông chiều bản thân và những cơn cưỡng bách.

Ví dụ, chúng ta chọn cách làm khuây khỏa bản thân với một liều lớn kích thích siêu khiêu dâm ngày hôm nay. Sau khi dopamine vút lên cao để đáp lại trước kích thích tột bực, nó giảm xuống mức thấp một cách không tự nhiên. Những triệu chứng rút lui như tình trạng luôn luôn động đậy, hiếu động, dễ cáu kỉnh thất vọng, muốn cách ly, và sự thờ ơ, lãnh đạm là những dấu hiệu cho thấy chúng ta vẫn chưa quay về lại với tình trạng cân bằng ở mức độ hóa chất trong não.

Trong thời gian phục hồi, chúng ta có thể cảm thấy khó chịu, bứt rứt, hoặc chán nản, suy nhược, như thể một số thành phần quan trọng cho hạnh phúc của chúng ta bị thiếu. Như một hậu quả, chúng ta rất dễ bị ảnh hưởng trước những tín hiệu mà bộ não chúng ta gắn liền nó với sự giải tỏa sự khó chịu nhanh chóng. Khi chúng ta phát hiện ra 1 tín hiệu, trung tâm phần thưởng của chúng ta bắt đầu sủa ăng ẳng và nhảy lên giống 1 chú chó Jack Russell mất trí. Khó mà phớt lờ dopamine đang dâng lên, do đó chúng ta muốn “nuôi dưỡng nó”.

Song nếu chúng ta lên đến điểm cao nhất bây giờ thì chúng ta có thể dễ rơi vào 1 chu kì tăng nhanh hơn, nạp vào bản thân chúng ta nhiều kích thích hơn. Mắc kẹt vào con tàu lượn cao tốc của những lần lên đỉnh và rơi xuống này, chúng ta có thể quên mất sự cân bằng cảm thấy thế nào.

Thật không may, chúng ta phải đi qua tất cả nỗi khổ của sự rút lui/hủy bỏ này để trải nghiệm sự cân bằng trở lại. Không có con đường tắt, và nếu chúng ta nghiêm túc thì chúng ta có thể cần thời gian lâu hơn do những thay đổi kéo dài lâu hơn trong bộ não. Ví dụ, một protein được biết đến như Delta FosB vẫn còn lại trong não những người nghiện 1 hoặc 2 tháng, làm cho họ có nhiều khả năng tái nghiện.

“Quá nhiều 1 điều tốt đẹp…thậm chí tốt hơn!” Mae West dí dỏm nói. Tuy nhiên, quá nhiều kích thích dữ dội của trung tâm phần thưởng thì không tốt hơn. Nó tệ hơn. Khi sự nhạy cảm với dopamine của chúng ta giảm xuống, chúng ta có thể cần sự kích thích nhiều và nhiều hơn để cảm thấy tốt.

Trái ngược với lối sống thanh đạm của tổ tiên, lối sống của chúng ta không bảo vệ chúng ta khỏi sự quá nuông chiều bản thân. Khi chúng ta mất cân bằng, chúng ta là những người tiêu thụ tham lam, nhưng là những người ít thỏa mãn.

Khi chúng ta nhận ra tính dễ bị tổn thương của hệ thống phần thưởng của chúng ta khi đối mặt với sự siêu thừa thãi ngày nay, chúng ta có thể nhìn thấy thách thức thật sự trước mặt chúng ta. Đó là làm cho những mức dopamine của chúng ta quay lại trạng thái cân bằng và giữ chúng ở đó. Khi đó chúng ta có thể thỉnh thoảng tận hưởng sự nuông chiều bản thân mà không rơi vào một chu kỳ không thoải mái của những lúc cao và thấp.

Dopamine được cân bằng gắn liền với cảm giác hạnh phúc và thỏa mãn, niềm vui khi hoàn thành công việc, dục tình lành mạnh, những cảm xúc tốt đẹp về người khác, động cơ thúc đẩy, sự lạc quan, những lựa chọn lành mạnh, chấp nhận rủi ro lành mạnh, những kỳ vọng thực tế và những mối quan hệ lành mạnh với người khác.

Thanh Hằng dịch

Nguồn:

Sexual Superabundance II. Published on July 20, 2009 by Marnia Robinson in Cupid’s Poisoned Arrow
PsychologyToday

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s