Gương mặt của những nhân vật đồ chơi Lego

Lego heads.

Ảnh: Holly Allen/Slate

Lego là một trong những nhãn hiệu đồ chơi nổi tiếng nhất hiện nay. Trong suốt khoảng thời gian gần 40 năm kể từ lần đầu tiên xuất hiện, các nhân vật Lego đã trải qua không ít sự thay đổi.  Gần đây, đội ngũ các chuyên gia thuộc trường University of Canterbury tại New Zealand đã tiến hành nghiên cứu gương mặt của các nhân vật đồ chơi Lego, và họ phát hiện ra tỉ lệ các gương mặt vui vẻ đang có xu hướng giảm dần, trong khi các gương mặt giận dữ lại tăng dần qua năm tháng.

Mô tả nghiên cứu

Christoph Bartneck, trưởng nhóm nghiên cứu, đã trình bày cách thực hiện cuộc nghiên cứu này:

  • “Chúng tôi chụp hình toàn bộ 3,655 nhân vật Lego được sản xuất trong khoảng thời gian từ năm 1975 đến 2010. Chúng tôi xác định 628 gương mặt khác nhau rồi cắt chúng ra riêng khỏi các bức ảnh.”
  • “Chúng tôi lập ra bảng câu hỏi trực tuyến, trưng ra 628 gương mặt đó cùng 94 nhân vật Lego. Sau đó chúng tôi yêu cầu những người tham gia thí nghiệm [264 người] đánh giá mức biểu hiện cảm xúc…”
  • “Chúng tôi yêu cầu những người tham gia đánh giá theo một trong sáu mức độ được dán nhãn như sau: giận dữ, ghê tởm, sợ hãi, vui vẻ, buồn bã, và ngạc nhiên.”

Kết quả:

  • 324 gương mặt được đánh giá là “vui vẻ”.
  • 192 gương mặt “giận dữ”
  • 49 “buồn bã”
  • 28 gương mặt dường như biểu lộ sự “ghê tởm”.
  • 23 gương mặt được xếp vào loại “ngạc nhiên”.
  • 11 gương mặt được coi là “sợ hãi”.

Có thể thấy số gương mặt “vui vẻ” chỉ nhỉnh hơn một nửa. Trong gần 40 năm, số lượng các gương mặt Lego khác nhau tăng dần qua năm tháng, từ con số chưa đầy 5 gương mặt cho mỗi năm trong khoảng thời gian trước năm 1988, tăng đến hơn 300 gương mặt vào năm 2010. Đồng thời, tỉ lệ số gương mặt vui vẻ giảm dần, và tăng dần số lượng những gương mặt riêng biệt với nhiều dạng cảm xúc khác nhau.

Ngoài ra, trong phần kết luận thì các nhà nghiên cứu đã tiết lộ một chi tiết khá quan trọng. Đó là khi những cái đầu của các nhân vật Lego được gắn vào một cơ thể nào đó, tức là cho nét mặt đó được thể hiện ra theo một bối cảnh nhiều thông tin hơn, thì người ta thu nhận được kết quả khác một chút so với trường hợp tách biệt cái đầu ra. Khi được gắn vào cơ thể thì người tham gia thí nghiệm ghi nhận nhiều gương mặt thể hiện sự giận dữ hơn, nhưng số lượng gương mặt được xếp vào loại ghê tởm, buồn bã hay ngạc nhiên lại giảm xuống. Còn màu da của nhân vật Lego không hề có tác động gì lên cảm xúc được ghi nhận trên gương mặt.

Phản ứng từ giới truyền thông

Sau khi Bartneck công bố nghiên cứu, giới truyền thông bắt đầu đưa ra những diễn giải có phần quá mức. Họ cho rằng những thay đổi này trên gương mặt các nhân vật Lego có thể dẫn đến nguy hại cho sự phát triển của trẻ em. Tờ Guardian của Anh viết rằng “có những rủi ro liên quan đến việc cho trẻ em tiếp xúc với nhiều loại cảm xúc khác nhau, với việc những đứa bé có thể ghi nhớ sự giận dữ và sợ hãi trên gương mặt mấy nhân vật đồ chơi của chúng, cũng như nhớ đến những khoảnh khắc vui tươi”. Một số trang khác còn đặt ra vấn đề thẳng thừng ngay trên nhan đề bài viết, chẳng hạn như:

  • “Lego characters are getting angrier – and could be harming children’s development” (“Các nhân vật Lego ngày càng giận dữ hơn – và có thể gây hại đến sự phát triển của trẻ”) của Daily Mail.
  • “Are angry Legos harming our children?” (Liệu những nhân vật Lego giận dữ có làm hại gì đến con cái chúng ta hay không?”) trên trang Popsci.
  • “Legos Study Reveals Angry Faces on Toys Could Influence Your Child’s Negative Behavior” (“Nghiên cứu về Lego cho thấy những gương mặt giận dữ của các nhân vật đồ chơi có thể ảnh hưởng đến hành vi tiêu cực ở con bạn”) trên trang Medical Daily.
  • “Lego creating more angry faces and it could harm children’s development” (“Lego càng ngày càng tạo ra thêm nhiều gương mặt giận dữ và điều này có thể gây hại đến sự phát triển của trẻ”) trên trang News.com.au.
Ảnh: Lego.com

Ảnh: Lego.com

Nhận định từ giới khoa học

Nếu xem kĩ cuộc nghiên cứu này thì rõ ràng những bình luận phỏng đoán trên của giới truyền thông hoàn toàn vô căn cứ. Bởi đội ngũ nghiên cứu của Bartneck không hề đưa ra chứng cứ khoa học nào để cho thấy những tác động gây hại từ những nhân vật Lego đó.

Các nhà nghiên cứu đưa ra kết luận rằng “lĩnh vực thiết kế đồ chơi đang trở thành vùng không gian thiết kế ngày càng phức tạp, trong đó thế giới tưởng tượng của việc chơi đùa không chỉ bao gồm sự phân chia giản đơn giữa thiện và ác, mà đó là một thế giới với những người anh hùng có thể mang cảm giác sợ hãi và những kẻ thủ ác vẫn có thể có nụ cười cao thượng hơn”. Họ cho biết những nhà thiết kế gương mặt nên cẩn trọng trong việc thiết kế những biểu hiện nét mặt và cần kiểm tra tác động của chúng “bởi vì đồ chơi đóng một vai trò quan trọng trong quá trình phát triển của trẻ em”.

Ngoài ra, theo cây bút khoa học Jordan Gaines trên trang Psychology Today, thì ta cần phải xem xét kĩ liệu những gương mặt Lego giận dữ có thực sự làm hỏng bọn trẻ hay không. Gaines dẫn ra một nghiên cứu hồi năm 2001 để chứng tỏ rằng trong khi não bộ người lớn phản ứng mạnh hơn với những gương mặt biểu hiện nét sợ hãi, thì não bộ trẻ em lại phản ứng mạnh hơn với những gương mặt trung tính. Vả lại, có quá ít nguồn văn liệu cho biết những gương mặt giận dữ của các nhân vật đồ chơi có tác động đặc biệt gì đối với trẻ em.

Như vậy, có thể tạm rút ra kết luận rằng, xã hội ngày càng đổi thay nên những cách tiếp nhận hay những quan niệm xưa cũ cần phải được cải biến. Đồ chơi cũng không phải ngoại lệ. Lego ngày nay chú trọng hơn vào phần xây dựng câu chuyện và xung đột, đó có lẽ là lí do họ sản xuất ra ngày càng nhiều những gương mặt riêng biệt chứa đựng nhiều cung bậc cảm xúc khác nhau. Theo một phân tích tổng hợp do Raymond Mar của trường York University tại Canada thực hiện dựa trên 86 cuộc nghiên cứu fMRI (chụp cộng hưởng từ chức năng), thì người ta nhận thấy nếu chúng ta càng san sẻ với cảm xúc của nhân vật hư cấu thì ngoài đời thực ta càng thông hiểu cảm xúc của bạn bè và những người xung quanh. Đây chẳng phải là một kĩ năng quan trọng đối với trẻ em hay sao?

Tuy nhiên, nếu các bậc cha mẹ thực sự lo lắng về tác động của các gương mặt Lego giận dữ gây ra đối với con mình, thì họ có thể chọn làm theo lời khuyên từ nhà quản lí truyền thông của Lego đó là hãy “chuyển cái đầu này sang một nhân vật khác”.

Duy Đoàn tổng hợp
Sài-gòn, 20130627

Nguồn tham khảo:

Advertisements

One comment on “Gương mặt của những nhân vật đồ chơi Lego

  1. Pingback: Gương mặt của những nhân vật đồ chơi Lego - Phụ nữ thượng lưu

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s