J. E. Cirlot – Tính biểu tượng của Janus

J. E. Cirlot

Tính biểu tượng của Janus

Duy Đoàn chuyển ngữ từ bản tiếng Anh của Jack Sage

Janus là một vị thần La-mã với hình tượng hai gương mặt được nối với nhau dọc theo đường thẳng từ tai đến hàm, và hai gương mặt này nhìn về hai hướng đối nghịch nhau. Như tất thảy các biểu tượng khác đồng thời hướng về bên phải và bên trái, thì Janus là biểu tượng của cái toàn thể – của lòng ham muốn làm chủ vạn vật. Bởi có tính nhị nguyên, nên nó có thể được xem như biểu đạt cho tất cả mọi cặp đối lập – tức là, tương đương với thần thoại Song-tử (Gemini). Dường như về mặt căn bản thì người La-mã liên hệ Janus với số mệnh, thời gian và chiến tranh. Hai gương mặt xoay về phía quá khứ và tương lai, biểu thị sự nhận thức về lịch sử và sự tiên tri (chim ưng hai đầu cũng có sự tạo nghĩa tương tự). Nhưng theo như Guénon đã có lí khi chỉ ra rằng thực tế hai đầu là trở ngại đối với sự hiểu biết về vận mệnh đích thực, vốn nằm trong ‘hiện tại vĩnh hằng’ (25). Điều này cắt nghĩa tại sao nhiều người (chẳng hạn những người ở vùng Bắc Âu) đã sáng chế ra những biểu tượng tương tự nhưng với ba đầu được sắp theo dạng tam giác xoay vòng, theo kiểu mẫu của Janus, nhưng với cái đầu thứ ba hướng về phía trước. Thần Hekate tam hình thức cũng được biểu tượng theo cách này (59). Janus còn biểu trưng cho sự hợp nhất giữa những quyền năng của linh mục và quốc vương (28). Marius Schneider đề xuất rằng Janus cũng có thể được đồng nhất với vùng đồi núi Mars có hai đỉnh và, hệ quả là, với toàn bộ biểu tượng về sự Nghịch đảo và hi sinh lẫn nhau.

Chuyển ngữ tại Sài-gòn
20130729

Nguyên chú của tác giả:

(25) GUÉNON, René. Le Symbolisme de la croix. Paris, 1931.

(28) GUÉNON, René. Le Roi du monde. Paris, 1950.

(59) WIRTH, Oswald. Le Tarot des imagiers du Moyen Age. Paris, 1927.

Nguồn:

Cirlot, J. E. “One.” A Dictionary of Symbols. Bản dịch Anh ngữ của Jack Sage. Ấn bản thứ hai. London: Routledge, 1971.

A Dictionary of Symbols

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s