[Điểm phim] Barbara (2012) của Christian Petzold

 

Barbara (2012)

Sau hơn 20 năm kể từ ngày bức tường Berlin sụp đổ, thì đề tài Đông-Tây nước Đức có vẻ vẫn còn đó rất nhiều điều để các nhà làm phim khai thác. Barbara là một phim với đề tài như thế, nói về một nước Đức xưa cũ của Christian Petzold, một nhà làm phim thuộc hàng tài danh nhất của nước Đức hiện thời. Phim Barbara này đã mang lại cho Petzold giải thưởng Gấu Bạc ở hạng mục đạo diễn xuất sắc nhất tại Liên hoan phim Berlin năm 2012. Ngoài ra phim còn đoạt giải Bester Spielfilm tại Deutscher Filmpreis (German Film Awards), giải thưởng điện ảnh cao quý nhất của nước Đức.

Bộ phim xoay quanh một nữ bác sĩ cùng tên với nhan đề phim, xảy ra tại một vùng hẻo lánh nào đó ở Đông Đức vào những năm cuối thập niên 1980. Ngày ngày cô đạp xe đi làm ở một bệnh viện nhỏ tại địa phương, nơi cô buộc phải công tác như một hình phạt cho việc dám nộp đơn xin visa xuất ngoại. Ở thị trấn này, cô bị giám sát chặt chẽ, cùng với những đợt soát nhà bất chợt để ngăn ngừa cô có những món đồ không hợp ý chính thể.

Phần đầu phim diễn ra tương đối chậm rãi, và đó là sự chậm rãi cần thiết để bộ phim có đủ thời gian lột tả từ từ tính cách nhân vật chính, để người xem có đủ thời giờ thấm vào câu chuyện của cô. Tiến trình của phim cũng tương hợp với cách quay: phần đầu đa phần cho thấy vẻ ngoài của cô, nhưng khi các tình huống xảy ra, ta càng lúc càng tiếp cận gần hơn với Barbara, càng đi vào bên trong cô, để rồi phần sau có thể thấy xuất hiện khá nhiều cảnh quay như muốn người xem cùng đồng hành với Barbara vậy. Khi tính cách của Barbara dần dần được gợi mở ra, thì bộ phim cũng chuyển mình theo hướng khác: từ những giây phút hồi hộp lo lắng (cho số phận nhân vật) chuyển sang thời điểm diễn tả tâm tư nhân vật khi bộ phim bắt đầu lên đến cao trào.

Barbara (2012) scene

(Ảnh: Adopt FIlms)

Câu chuyện phơi mở ban đầu như câu chuyện về một nữ bác sĩ sống ở Đông Đức trong tình trạng kiềm kẹp và muốn thoát khỏi chốn này. Nhưng rồi lại dẫn sang câu chuyện về một người đàn bà băn khoăn với những ý nghĩ xung đột nhau trong đầu. Barbara muốn vươn tới tự do ở chốn bên kia, nhưng đồng thời lại không muốn dứt ra khỏi cuộc sống và công việc ở chốn này dẫu cho công việc đó chỉ là phương cách giúp cô thoát khỏi tình trạng cô đơn và bị kiềm nén.

Xuyên suốt bộ phim này có hai cảnh thật đắt giá: thứ nhất là cảnh nhân vật nam chính André phân tích bức hoạ The Anatomy Lesson of Dr. Nicolaes Tulp của Rembrandt; và thứ nhì là cảnh anh này thuật lại câu chuyện trong tập truyện ngắn A Sportsman’s Sketches (Bút kí người đi săn) của Ivan Turgenev. Những lời nói đó của André có dụng ý gì chưa rõ, nhưng thật sự đã làm khuấy động ít nhiều suy nghĩ của Barbara (và của chính người xem).

Bộ phim có lối thể hiện gián cách khá đặc biệt, đạo diễn Petzold dường như không muốn điều khiển hay thao túng cảm xúc nhân vật để tạo tác động lên người xem, mà tất cả đều diễn ra tương đối nhịp nhàng nếu không muốn nói có phần lãnh đạm. Nhưng chính gián cách kiểu đó mà người xem có thể có cái nhìn chân xác và tổng thể hơn những gì đang diễn ra.

Duy Đoàn
Sài-gòn, 20130822

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s