Adam Grant – Sức mạnh tích cực của suy nghĩ tiêu cực

Nếu bạn muốn đạt được một mục tiêu lớn, hiểu biết thông thường nói rằng hãy suy nghĩ tích cực. Tưởng tượng bản thân bạn có một bài thuyết trình tuyệt vời và hấp thu năng lượng của khán giả. Tưởng tượng về một cuộc phỏng vấn xin việc lý tưởng, và tưởng tượng bản thân bạn đang trên 9 tầng mây khi bạn được nhận. Dù những chiến lược đó nghe có vẻ lôi cuốn thì hóa ra chúng thường phản tác dụng. Nhiều người trong chúng ta thành công hơn khi chúng ta tập trung vào những lý do khiến chúng ta có thể thất bại.

Trong một loạt nghiên cứu thông minh, các nhà tâm lý Julie Norem và Nancy Cantor đã so sánh những ‘người lạc quan chiến lược’ và ‘những người bi quan bảo vệ’. Nếu bạn là một người lạc quan chiến lược, bạn tưởng tượng về kết quả tốt nhất có khả năng xảy ra và sau đó hăm hở lập kể hoạch để làm nó xuất hiện. Nếu bạn là một người bi quan bảo vệ, ngay cả nếu bạn từng thành công trong quá khứ, bạn biết lần này có thể khác. Bạn bắt đầu tượng tượng về tất cả những việc có thể bất ổn. Điều gì xảy ra nếu tôi làm đổ café lên nhà phỏng vấn? Điều gì xảy ra nếu tôi vô tình có bài thuyết trình bằng tiếng nước ngoài? Điều gì xảy ra nếu tôi quên tên của mình?

Hầu hết mọi người giả định rằng những người lạc quan chiến lược thì làm tốt hơn những người bi quan bảo vệ, vì họ thu được lợi ích từ sự tự tin và những kỳ vọng cao. Norem và Cantor phát hiện thấy những người bi quan bảo vệ thì nhiều lo lắng hơn và đặt ra những kì vọng thấp hơn cho bản thân họ trong những nhiệm vụ phân tích, nói và sáng tạo. Nhưng họ không thực hiện kém hơn.

“Lúc đầu, tôi không biết làm thế nào mà những người đó có thể làm rất tốt mặc cho sự bi quan của họ”, Norem viết trong The Positive Power of Negative Thinking. “Rồi tôi bắt đầu nhận ra họ đã làm tốt vì sự bi quan của họ…suy nghĩ tiêu cực biến đổi lo lắng thành hành động.” Bằng cách tưởng tượng về những cảnh tồi tệ nhất, những người bi quan bảo vệ thúc đẩy bản thân họ chuẩn bị nhiều hơn và cố gắng hơn.

Những người lạc quan chiến lược và những người bi quan bảo vệ đã thành công dưới những hoàn cảnh khác nhau. Nếu bạn là một người bi quan bảo vệ hoặc bạn đang cố gắng để thúc đẩy một người bi quan bảo vệ, các chiến lược được chứng minh là có hiệu quả thường trái ngược với những gì bạn mong đợi.

1. Đừng huýt sáo trong khi bạn đang làm việc

Dù bằng chứng cho thấy hạnh phúc thường làm chúng ta thành công hơn bằng cách nuôi dưỡng năng lượng và sự sáng tạo, thì nó có thể gây phản tác dụng đối với những người bi quan bảo vệ. Khi những người lạc quan chiến lược và người bi quan bảo vệ ném phi tiêu, họ nhìn chung đã làm tốt ngang nhau, nhưng lại hiệu quả nhất dưới những điều kiện đối lập nhau. Trước khi phóng phi tiêu, một số người được nghe những băng ghi âm thư giãn (“nghe sóng vỗ trên một đại dương.”) Những người khác tưởng tượng bản thân đang phóng phi tiêu và không trúng mục tiêu của họ. Khi họ thực sự ném những phi tiêu của họ, những người lạc quan chiến lược ném chính xác hơn khoảng 30% khi họ được thư giãn hơn là khi họ tưởng tượng về những kết quả tiêu cực. Nhưng điều ngược lại lại đúng với những người bi quan bảo vệ: họ ném chính xác hơn khoảng 30% khi họ nghĩ về những kết quả tiêu cực thay vì thư giãn hoặc tưởng tượng về thành tích hoàn hảo. Nghiên cứu của Norem cho rằng “tâm trạng tích cực làm hại đến thành tích của những người bi quan bảo vệ.” Khi họ đang ở trong một tâm trạng tốt, họ trở nên tự bằng lòng; họ không còn có nỗi lo lắng thường huy động sự nỗ lực của họ. Nếu bạn muốn làm hại những người bi quan bảo vệ, chỉ cần khiến họ hạnh phúc.

2. Sự động viên làm nhụt chí

Chúng ta nghĩ rằng động viên người khác là một ý tưởng tốt, nhưng trong một thực nghiệm, mọi người hoàn thành một nhiệm vụ vẽ đòi hỏi sự tập trung và chính xác. Trước nhiệm vụ, đối với một nửa số người tham gia, nhà nghiên cứu nhìn những điểm số của họ thời đại học và nói “Hmm, bạn đã học tốt trong quá khứ nên tôi nghĩ rằng bạn sẽ rất tự tin về việc thực hiện của bạn. Bạn có lẽ sẽ làm rất tốt trong những nhiệm vụ sắp đến.” Những lời động viên đó nâng cao một chút thành tích của những người lạc quan chiến lược, họ đã làm tốt hơn 14%. Ngược lại, những người bi quan bảo vệ đã làm tệ hơn đáng kể khi họ được động viên, ghi được số điểm thấp hơn 29%. Lời động viên làm tăng sự tự tin của họ, dập tắt nỗi lo và can thiệp đến những nỗ lực của họ để đặt ra những kỳ vọng thấp. Như Oliver Burkeman viết trong cuốn The Antidote, “Sự bảo đảm là một con dao hai lưỡi.”

3. Đừng lo lắng, gặp rủi ro

Khi con người đang lo lắng, chúng ta đôi lúc nói với họ hãy làm bản thân sao lãng. Một lần nữa, điều này không đem lại lợi lạc cho những người bi quan bảo vệ. Trong thực nghiệm khác, mọi người hoàn thành một bảng hỏi về những phong cách của họ, và sau đó thực hiện một bài kiểm tra toán bao gồm cộng và trừ các con số trong đầu của họ (như 15 + 47 – 73). Những người lạc quan chiến lược không thu được lợi lạc từ việc suy ngẫm về những kết quả có khả năng xảy ra, nhưng những người bi quan bảo vệ thì có. Khi những người bi quan bảo vệ làm bản thân sao lãng với nhiệm vụ khác ngay trước bài kiểm tra toán thì số điểm của họ thấp hơn khoảng 25% so với khi họ liệt kê những kết quả cực đoan nhất có thể xuất hiện trong bài kiểm tra, và họ có thể cảm nhận như thế nào. Dành thời gian để lo lắng giúp họ tạo được sự lo lắng cần thiết để thúc đẩy bản thân họ.

4.  Các nghiên cứu cho thấy những tưởng tượng tích cực làm hại thành tích – khi con người tưởng tượng đang giảm cân hoặc theo đuổi một mối quan hệ thì họ ít có khả năng theo đuổi đến cùng. Cũng như con người thực hiện tệ hơn khi họ nói “Tôi sẽ” hơn là khi họ hỏi bản thân “Liệu tôi sẽ?”

“Sự khẳng định khiến bạn cảm thấy tốt”, Dan Pink viết trong cuốn To Sell Is Human. “Nhưng nó không thúc đẩy bạn tập trung những nguồn lực và chiến lược để thực sự hoàn thành nhiệm vụ.”

Ở Mĩ, chúng ta thiên vị những người lạc quan hơn những người bi quan. Khi các nhà kinh tế làm khảo sát với hơn 1000 CEO Mĩ, họ phát hiện thấy hơn 80% đạt số điểm là người “rất lạc quan.”

Những người lạc quan phát triển trong những công việc đòi hỏi khả năng phục hồi sức mạnh sau thất bại và sự kiên trì. Ví dụ, trong những nghề bán bảo hiểm với tỷ lệ từ chối cao, những người lạc quan bán được nhiều hơn 37% so với người bi quan qua một khoảng thời gian dài 2 năm và một nửa có thể từ bỏ trong năm đầu tiên. Trong cuốn Learned Optimism, nhà tâm lý Martin Seligman tiết lộ rằng khi mọi việc bất ổn, những người bi quan xem những sự kiện tiêu cực là mang tính cá nhân (Tôi là một người nói chuyện trước công chúng kinh khủng), vĩnh viễn (Tôi không bao giờ trở nên tốt hơn), và tỏa khắp (Tôi sẽ đánh mất sự tôn trọng của đồng nghiệp và người yêu). Ngược lại, những người lạc quan nhận ra khi một bài thuyết trình thiếu sự chú ý, nó có thể vì khán giả chưa sẵn sàng cho thông điệp của họ, họ có thể luyện tập và cải thiện, và họ vẫn có thể xuất sắc ở những nhiệm vụ khác và có một buổi tối vui vẻ ở nhà.

Đồng thời, chúng ta cần những người bi quan để tiên liệu điều xấu nhất và chuẩn bị cho chúng ta đối phó với nó. Về trung bình, nghiên cứu chỉ ra rằng những người không bao giờ lo lắng thì có thành tích trong công việc thấp hơn những người đôi lúc lo lắng. Các nghiên cứu cũng cho thấy khi các doanh nhân là những người rất lạc quan thì những đầu tư mới của họ mang lại ít thu nhập hơn và phát triển chậm hơn, và khi những CEO là người rất lạc quan thì họ có nhiều khoản nợ rủi ro hơn và đặt công ty của họ vào cảnh hiểm nghèo. (Đây có thể là lí do tại sao có ít CFO là người lạc quan hơn CEO).

Cuối cùng, cả hai kiểu suy nghĩ đều gây nguy hiểm chết người nếu chúng cực đoan. Những người bi quan trở thành người dựa vào thuyết định mệnh và những người lạc quan trở nên độc hại. Chìa khóa là tìm thấy phạm vi chừng mực kết hợp những lợi ích của cả hai cách tiếp cận.

Nếu bạn là kiểu người lúc nào cũng nói với người khác hãy nhìn vào mặt tươi sáng, bạn có thể cần xem xét lại. Dù con người thành công hay không không phải là một vấn đề của suy nghĩ tích cực hay tiêu cực, mà đúng hơn là liệu họ có chọn những chiến lược phù hợp với những kiểu suy nghĩ của họ hay không.

Và nếu bạn là một người bi quan bảo vệ, khi đang chuẩn bị cho một nhiệm vụ thực sự quan trọng, bạn có thể cần liệt kê những điểm yếu của bạn thay vì những điểm mạnh.

Nguồn

The Positive Power of Negative Thinking
For some people, happiness sabotages success.
Published on October 16, 2013 by Adam Grant, Ph.D. in Give and Take
PsychologyToday

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s