Mark van Vugt – Bạn sẽ phản bội mẹ của bạn để làm hài lòng một kẻ độc tài độc ác?

Nếu bạn đủ dũng cảm, hãy thử làm việc này. Đứng bất động ở một con phố mua sắm đông đúc và nhìn chằm chằm lên trời. Đến một lúc nào đó, một ai đó sẽ dừng lại và nhìn theo ánh mắt của bạn. Chẳng mấy chốc, những người khác sẽ dừng làm việc họ đang làm và cũng nhìn lên trời. Trước khi bạn biết đến nó, bạn đã không cố ý tập hợp một đám đông, tất cả cùng nhìn lên những đám mây. Bạn không chỉ tái tạo một thực nghiệm tâm lý học xã hội cổ điển mà bạn cũng đã tạo ra những người đi theo bạn.

Trong tất cả những tài liệu viết về sự lãnh đạo, cái thường bị quên đó là nó bắt đầu với 1 người đi theo.

Hành động đi theo một nhà lãnh đạo là sự mặc định trong bộ não của chúng ta và nó bắt đầu khi chúng ta còn là những đứa bé sơ sinh.

Trong những phút mới chào đời, em bé bắt đầu bắt chước biểu lộ khuôn mặt của mẹ chúng và bắt đầu từ 3 tháng tuổi, chúng sẽ nhìn theo ánh mắt của người mẹ. Từ khoảng 9 tháng, trẻ sẽ nhìn đối tượng mà mẹ chúng đang nhìn và nhìn lại mẹ để kiểm tra xem cả hai đều đang nhìn cùng đối tượng. Từ 14 tháng tuổi, chúng có thể điều khiển cái nhìn của mẹ đến một đối tượng, ví dụ bằng cách chỉ trỏ.

Do đó, mối quan hệ mẹ-trẻ sơ sinh là hình thức đầu tiên của mối quan hệ nhà lãnh đạo-người đi theo, và nó là một chiến lược sinh tồn.

Bác sỹ tâm thần người Anh John Bowlby cho rằng mối quan hệ mẹ-em bé, được củng cố bởi việc bắt chước và nhìn theo ánh mắt là một chiến lược tiến hóa để tăng khả năng sống sót của đứa bé vì nó phụ thuộc hoàn toàn vào người chăm sóc trong tuổi thơ ấu. Khi có điều gì đó bất ổn thì nó có thể để lại những vết thương tình cảm lâu dài.

Tôi được nhắc lại điều này khi đọc về câu chuyện bi kịch của người đàn ông trẻ Bắc Hàn tên Shin In Guen, anh ấy là tù nhân chính trị đầu tiên sinh ra ở một trại lao động Bắc Hàn, bỏ trốn khỏi đất nước. Hiện tại anh ấy sống ở Nam California và là một đại sứ cho một nhóm quyền con người quốc tế. Shin được sinh ra ở Trại 14 với một người mẹ và cha là tù nhân. Anh chưa bao giờ phát triển một mối quan hệ bố mẹ-con cái bình thường với họ. Những người cai tù về cơ bản là “bố mẹ” của anh vì anh phải tuân theo những quy tắc hà khắc của họ như: “Bất kỳ ai ăn cắp hoặc giấu thức ăn thì sẽ bị bắn ngay lập tức.” Khi còn là một cậu bé, anh ấy phải chứng kiến những sự đánh đập và hành hình công khai trong trại.

Khi anh phát hiện mẹ và anh trai của anh đang lên kế hoạch trốn thoát khỏi trại, anh báo cho những nhân vật quyền lực và anh phải chứng kiến mẹ và anh trai bị hành hình bởi những người cai tù. Trước cuộc hành hình, mẹ anh nhìn lướt qua đám đông và phát hiện thấy Shin nhưng anh từ chối nhìn mẹ. Khi anh thấy bà đau đớn, Shin nghĩ rằng bá đáng chết. Khi Shin 23 tuổi anh trốn khỏi trại và sau vài năm trốn ở bắc Hàn, anh vượt biên sang Trung Quốc và sau đó đến Mĩ.

Như vậy, hành động đi theo một nhà lãnh đạo là bẩm sinh trong bộ não, và may mắn thay, chúng ta thường đi theo kiểu người phù hợp, bố mẹ của chúng ta. Nhưng câu chuyện ngoại lệ này cho thấy những xu hướng đi theo bẩm sinh của chúng ta đem lại kết quả ngược lại sự mong đợi khi chúng ta bị tiếp xúc với những kiểu người sai, đặc biệt từ thời thơ ấu.

[Image: konrad-lorenz.jpg]

Nhà phong tục học đoạt giải Nobel, Konrad Lorenz, đã khám phá ra ngỗng con được lập trình về mặt sinh học để đi theo đối tượng đầu tiên di chuyển khi chúng nở từ trứng. Đối với những chú ngỗng con, đây thường là ngỗng mẹ để quy tắc bẩm sinh này nhìn chung hoạt động tốt. Nhưng Konrad Lorenz cho thấy khi ngỗng mẹ bị thay bởi một con người thì những chú ngỗng con vẫn đi theo con người. Phim chiếu cảnh Konrad Lorenz hoặc là đi bộ hoặc đi dưới nước đang dẫn một hàng ngỗng con nghiêm túc đi theo “mẹ” của chúng.

[Image: 51-09-lorenzandgeese.jpg]

Do đó chúng ta không nên ngạc nhiên khi thấy những đứa trẻ đi lính ở Uganda giết người nhân danh vị lãnh đạo của chúng Joseph Kony, hoặc trẻ em khóc ở nơi công cộng trước cái chết của Kim Jong-Il. Những đứa trẻ đó đang hành động giống những chú ngỗng con của Lorenz.

Nguồn
Natural Born Followers
Would you betray your mother to please an evil dictator?
Published on April 15, 2012 by Mark van Vugt, Ph.D. in Naturally Selected
PsychologyToday

Advertisements

One comment on “Mark van Vugt – Bạn sẽ phản bội mẹ của bạn để làm hài lòng một kẻ độc tài độc ác?

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s