Loretta Graziano Breuning – Dừng so sánh bản thân với những người khác, và thế giới của bạn được cải thiện ngay

null

Chúng ta gây đau đớn cho bản thân khi chúng ta so sánh mình với những người khác, vậy tại sao chúng ta vẫn tiếp tục làm việc đó? Vì các loài động vật so sánh bản thân chúng với những con vật khác, và chúng ta được thừa hưởng bộ não tạo ra sự thôi thúc (so sánh) này.

Các loài động vật luôn luôn nhìn nhau, kiểm tra nhau. Sự sinh tồn của chúng phụ thuộc vào điều đó, và những hoá chất não bộ của chúng phản ứng với những cảm giác sinh tử. Chúng ta cũng có những hoá chất não bộ tương tự, và chúng đem đến cho bạn cảm giác rằng cuộc sống của bạn đang bị đe doạ khi bạn nhìn thấy một ai đó có những cặp sừng to hơn. Khi cặp sừng của bạn sắc, bạn có được cảm giác an toàn. Chọn lọc tự nhiên tạo nên một bộ não ban thưởng cho bạn một cảm giác tốt khi bạn nhìn thấy một cách để tăng sự tồn tại của bạn, và cảnh báo bạn bằng một cảm giác tiêu cực khi bạn nhìn thấy bất kỳ mối đe doạ nào đến sự tồn tại của gen của bạn.

Bạn có lẽ từng nghe nói rằng các con vật hợp tác, và cuộc sống đó là ấm áp trong điều kiện tự nhiên. Bạn nên biết phần còn lại của câu chuyện vì serotonin của bạn phụ thuộc vào nó. Bộ não động vật có vú phóng thích serotonin khi nó nhìn thấy nó vượt trội hơn con vật khác. Cảm giác tốt đẹp thúc đẩy một con vật có vú làm những việc để kích thích serotonin. Serotonin không phải là một cảm giác xung hấn mà là một cảm giác êm dịu rằng những nhu cầu của bạn sẽ được đáp ứng. Tôi đang nói rằng bạn phải quản lý được những cảm giác chiếm ưu thế của bạn thay vì đổ lỗi cho thế giới vì chúng.

Bạn có thể tự hào về cảm giác công bằng của bạn, nhưng bộ não của bạn tiếp tục so sánh và phản ứng. Khi một ai đó hơi tốt hơn bạn thì bộ não của bạn phóng thích cortisol, loại hoá chất báo cho một con vật biết rằng sự tồn tại của nó đang bị đe doạ. (Khi một ai đó chiếm ưu thế hơn bạn, nó đem đến cảm giác giống như họ đang giết bạn vì cortisol của bạn tăng lên và Serotonin giảm xuống.) Bộ não của bạn tìm cách để kích thích cảm giác serotonin dễ chịu đó, dẫn đến những so sánh xã hội làm bạn cảm thấy tiêu cực.

Bạn có thể kiểm soát thôi thúc so sánh của bộ não của bạn. Để làm điều này, bạn phải nhận ra sự so sánh mà bạn đang làm thay vì đổ lỗi nó sang những người khác. Sau đó bạn tự do đưa ra một lựa chọn mới.

Ban đầu bạn cảm thấy đáng sợ. Khi bạn cảm thấy như thể thế giới đang đánh giá bạn, thì bạn muốn đánh giá lại để cảm thấy an toàn. Những hoá chất não bộ của bạn tạo ra một cảm giác nguy cấp to lớn và vỏ não ngôn ngữ của bạn hợp lý hoá nó bằng những quan điểm võ đoán.

Bạn có thể chế nhạo những thế hệ trước đây đã cạnh tranh nhau để có được chiếc mũ to nhất hoặc bữa tiệc linh đình to nhất. Nhưng chúng ta đã tạo ra những phiếu ghi điểm mới hoạt động theo cách tương tự. Ngày nay, nhiều người chê trách những người khác vì không nhạy cảm để chiếm ưu thế hơn họ. Bạn có được một cảm giác serotonin dễ chịu khi bạn tán thành sự nhạy cảm cao hơn của bạn. Nhưng bạn vẫn đang bận rộn so sánh và phản ứng. Bạn không tránh khỏi việc chú ý đến một người nào đó cao hơn phiếu ghi điểm cá nhân của bạn và cortisol của bạn bật lên. Nó sẽ cảm thấy giống như sự tồn tại của bạn đang bị đe doạ, vì vậy bộ não của bạn sẽ tìm cách để chiếm ưu thế hơn trở lại để cảm thấy an toàn.

Bạn có thể làm điều này suốt cả ngày mà không nhận ra nó. Bất kể bạn làm tốt ra sao, bạn lúc nào cũng tìm thấy một ai đó làm tốt hơn. Mọi người đều có những người hàng xóm hoặc anh em họ hàng làm họ cảm thấy như thể họ đang thiếu một thứ gì đó. Nhưng khi bạn biết cách thức bộ não bạn hoạt động, bạn biết nó không “làm” bạn cảm nhận theo cách đó. Tự bạn tạo ta cảm giác đó, và bạn có sức mạnh để chấm dứt nó.

Bạn có thể đến lớp yoga với mục đích tốt và kết thúc là trải qua buổi học yoga với những sự so sánh xã hội làm bạn cảm thấy thất vọng. Bạn có thể đi đến một buổi tiệc với những ý định tốt và kết thúc với những so sánh xã hội làm bạn cảm thấy thất vọng. Nhưng bạn cũng có thể nhắc nhở bản thân rằng bạn là một động vật có vú và bộ não của bạn đang tạo ra những sự so sánh. Bạn có thể tập trung vào tâm trí của bạn để tránh trò chơi xe lửa đó.

Ví dụ, khi tôi đến lớp học yoga, tôi chọn vị trí đằng trước nơi mà tôi sẽ không thể nhìn thấy những người xinh đẹp đang làm gì. Khi tôi không thể nhìn thấy những người khác đang làm gì thì tôi phải tập trung hơn vào sự chỉ dẫn của giáo viên.

Thật dễ dàng nghĩ rằng thế giới đang đánh giá bạn, và khó nhìn thấy bạn đang tạo ra cảm giác đó như thế nào. Khi bạn hiểu được con vật có vú bên trong của bạn, bạn có thể giải phóng nó khỏi cái lồng của sự so sánh xã hội. Đôi lúc bạn muốn giúp đỡ, nhưng mọi người bạn biết đều là một động vật có vú. Bạn bè và người thân của bạn có xu hướng nuôi dưỡng quan điểm rằng bạn đang bị đánh giá. Cố gắng thay đổi họ khiến bạn trở nên điên cuồng hơn. Thay vào đó, bạn có thể cấu trúc sự tập trung của bạn theo những cách sáng tạo. Một chương trình toàn diện để chấm dứt tai hoạ của việc so sánh xã hội nằm trong cuốn sách của tôi I, Mammal: Why Your Brain LInks Status and Happiness.

Vỏ não của bạn tìm những thông tin mà bộ não động vật có vú của bạn yêu cầu nó tìm kiếm, bởi vì bộ não của bạn được tiến hoá để sinh tồn. Nếu bạn đang tìm kiếm những người làm tốt hơn bạn thì vỏ não của bạn sẽ tìm thấy nó. Bộ não của bạn sẽ hành hạ bạn với sự so sánh xã hội vì nó từng có hiệu quả với tổ tiên động vật của bạn. Tai hoạ của sự so sánh xã hội là khó thoát khỏi khi bạn nghĩ rằng những người khác đang làm việc đó với bạn. Khi bạn biết rằng bạn đang làm việc đó cho bản thân thì bạn có sức mạnh để chấm dứt nó. Bạn đơn giản là chuyển sang ý nghĩ khác. Trong mỗi lúc, bạn có sức mạnh để tập trung vào niềm vui của những sự chuyển động của bạn thay vì tập trung vào nỗi đau của những thiếu sót. Điều này lúc đầu thật đáng sợ vì con vật có vú bên trong bạn muốn đề phòng những sinh vật to hơn. Nhưng bạn biết làm thế nào để huấn luyện con vật có vú bên trong của bạn. Bạn từng huấn luyện nó không ăn miếng bánh pizza bạn nhìn thấy hoặc cặp kè với những người xa lạ quyến rũ mà bạn đi ngang qua họ. Bạn có thể huấn luyện nó tập trung vào bước tiếp theo của bạn thay vì tập trung vào những con khỉ không đuôi to hơn.

Nếu nó quá dễ, thì tại sao nó lại quá khó? Vì bạn phải làm đi làm lại nó. Loài động vật có vú bên trong của bạn sẽ bắt đầu nhìn, kiểm tra người khác 1 phút sau khi bạn quyết định không làm. Nếu bạn không tiếp tục điều chỉnh lại nó, bạn kết cuộc sẽ tự thuyết phục rằng “họ” đang đánh giá bạn.

Thanh Hằng dịch
Nguồn: http://www.psychologytoday.com/blog/your-neurochemical-self/201412/world-without-social-comparison

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s