J. E. Cirlot – Mercury

Vị thần hành tinh và kim loại mang tên ông. Trong thiên văn học, ông là con trai của bầu trời và ánh sáng; trong thần thoại, ông được sinh ra bởi Jupiter và Maia. Về căn cốt ông là sứ giả của thiên giới. Tên Hi-lạp của ông là Hermes nghĩa là ‘người thông giải’ hoặc ‘người hoà giải’. Do đó nhiệm vụ của ông là dẫn dắt những linh hồn của người chết đến Âm giới. Cũng như Hecate, ông thường có ba dạng, do đó, được biểu thị với ba cái đầu. Ông toát yếu quyền năng của phát ngôn – biểu tượng của lời lẽ; và đối với những người theo thuyết Ngộ-đạo ông là logos spermatikos [nguyên lí sinh sôi của Vũ trụ] tản mạn trong vũ trụ, một ý tưởng được lựa chọn bởi các nhà luyện đan là những người đặt Thuỷ ngân ngang hàng với những khái niệm thân thuộc về sự lưu loát và biến hoá (9). Đồng thời, ông được coi là vị thần của đường sá (do đó, của những tiềm lực) (4). Trong khoa chiêm tinh ông được xác định như ‘năng lượng trí tuệ’. Hệ thần kinh được điều khiển bởi ông, vì các dây thần kinh là những sứ giả trên bình diện sinh vật (40). Hầu như chính các nhà luyện đan, với những ức đoán tuyệt đỉnh của mình, đã thâm nhập sâu nhất vào cấu trúc nguyên mẫu của Thuỷ ngân. Trong nhiều trường hợp họ đã đồng nhất chất-biến-tố [transmutation-substance] của họ với ‘hành tinh sống’, do đó, với vị thần mà kim loại của ngài có màu trắng và rõ ràng mang tính trăng. Tuy nhiên, vì Thuỷ tinh là hành tinh gần nhất với mặt trời (liên quan đến kim loại vàng), nên kết quả nguyên mẫu trên mang một bản chất kép (của một vị thần âm giới và một vị thần thiên giới – một thể lưỡng tính) (32). Kim loại Thuỷ ngân tượng trưng cho vô thức vì tính lỏng và mang động lực của nó; về căn cốt nó mang tính kép vì, một mặt, nó là một hữu thể cấp thấp, một ác quỷ hay quái vật, nhưng trong ý nghĩa khác nó lại là ‘đứa trẻ của những triết gia’ (33). Do đó, năng lực biến đổi vô hạn của nó (như trong trường hợp của mọi loại chất lỏng) trở thành biểu tượng trong mục tiêu căn cốt của nhà luyện đan để biến vật chất (và tinh thần) từ dạng cấp thấp đến dạng cấp cao, từ dạng tạm thời đến dạng ổn cố. Thuỷ ngân cũng được cho là có một năng lực vô hạn trong sự thâm nhập (32). Từ đồng nghĩa của nó Monstrum hermaphroditus [Quái vật lưỡng tính]Rebis (‘cái gấp đôi’) hé lộ sự kết nối gần gũi của nó với thần thoại Song nam (Atma và Buddhi); biểu hiện của nó như một hình tượng tính nữ và Anima mundi (32) thường thấy và đáng chú ý hơn là sự thu hút bởi nguyên lí tính nam đơn thuần của nó. Trong sự kết nối này René Alleau gợi nhắc rằng những giai đoạn căn cốt của tiến trình luyện đan là: vật chất căn bản, Thuỷ ngân, Lưu huỳnh, Đá [Lapis]. Giai đoạn đầu tương ứng với sự trung hoà; giai đoạn hai với nguyên lí tính trăng và tính nữ; giai đoạn ba với tính nam và mặt trời, giai đoạn bốn với sự tổng hợp nguyên chất (mà Jung đồng nhất với tiến trình của sự cá nhân hoá). Những vật tượng trưng của Mercury là chiếc nón có cánh và đôi hài, y hiệu, cái gậy, con rùa và đàn lia (vật mà ông đã sáng tạo và trao tặng Apollo) (8).

K.H. dịch
2015.01.13

Nguyên chú của tác giả:
(4) BAYLEY, HAROLD. The Lost Language of Symbolism. London, 1912 (repr. 1951)
(8) B. G. P. Diccionario universal de la mitología. Barcelona, 1835
(9) BLAVATSKY, H. P. The Secret Doctrine. London, 1888
(32) JUNG, C. G. Psychology and Alchemy (Collected Works, 12). London, 1953
(33) JUNG, C. G. ‘Psychology of the Transference’. In The Practice of Psychotherapy (Collected Works, 16). London, 1954
(40) MERTENS STIENON, M. L’Occultisme du zodiaque. Paris, 1939

Nguồn:
Cirlot, J. E. “Mercury” A Dictionary of Symbols. Trans. Jack Sage. 2nd edition. London: Routledge, 1971

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s