J. E. Cirlot – Đại dương

Theo Piobb, quan niệm Hi-La về đại dương bao quanh trái đất là một biểu tượng sống động của dòng năng lượng được tạo ra bởi quả địa cầu (48). Bên cạnh vẻ hùng vĩ của nó, hai khía cạnh căn cốt nhất của đại dương là sự vận động không ngừng của nó và tính vô định hình của nước biển. Do đó, nó là một biểu tượng của những năng lượng động lực và những trạng thái chuyển tiếp giữa sự ổn cố (hoặc những thể rắn) và sự vô định hình (khí hoặc hơi). Đại dương như một toàn thể, đối ngược với khái niệm về giọt nước, là một biểu tượng của sự sống vũ trụ đối ngược với sự sống cá biệt (38). Theo truyền thống nó được coi là nguồn gốc phát sinh của mọi đời sống (57), và khoa học đã xác nhận sự sống thực sự đã bắt đầu từ biển cả (3). Zimmer nhận xét rằng đại dương là ‘phi-luận-lí bao la (immense illogic)’ – một dải mênh mông đang mơ những giấc mộng của riêng nó và say ngủ trong thực tại của riêng nó, hơn nữa còn chứa đựng trong mình những chủng tử của sự tương phản. Đảo là đối phương của đại dương và tượng trưng cho mặt siêu hình của năng lượng soi sáng (60). Phù hợp với tính biểu tượng tổng quát của nước, cả nước ngọt lẫn nước mặn, đại dương tượng trưng cho sự tổng hợp mọi tiềm năng trong phương diện thống nhất của sự tồn tại. Nếu chú ý những đặc tính của nó, người ta có thể suy ra những tiềm năng này là tích cực (hoặc nảy nở) hay tiêu cực (phá huỷ) (26). Vậy thì, đại dương biểu thị một trạng thái lưỡng nghịch. Như bậc sinh thành của những quái vật, nó là chốn ngụ cư không đáy par excellence (tuyệt cùng), nguồn hỗn mang vẫn đang sản sinh những thực thể lai tạp không phù hợp với sự sống trong những hình thể trên không và thượng đẳng của nó. Do đó, những quái vật dưới nước đại diện cho một trạng thái vũ trụ hoặc tâm lí ở một cấp độ thấp hơn so với những quái vật trên cạn; đây là lí do tại sao những nàng tiên biển (siren) và thần nửa người nửa cá (triton) biểu thị một thứ bậc cận-thú (sub-animal). Sức mạnh phá huỷ của nước mặn đối với những hình thể cao cấp hơn của sự sống trên cạn có nghĩa nó cũng là một biểu tượng của sự vô sinh, do đó xác nhận bản chất lưỡng nghịch của đại dương – động thái trái ngược của nó (32). Đại dương cũng có thể được hiểu như một biểu tượng của người nữ hoặc người mẹ (trong cả hai mặt nhân từ và khủng khiếp của bà) (56). Như Frobenius đã bình luận trong Das Zeitalter des Sonnengottes: ‘Nếu bình minh đỏ-máu được diễn giải là “sự ra đời” của một linh hồn (astral body), thì hai câu hỏi sẽ nảy sinh: Ai là người cha? Và tại sao người mẹ có thể thụ thai? Và vì bà, như loài cá, là một biểu tượng biển cả, và vì giả thuyết của chúng ta cho rằng mặt trời chìm xuống biển và lại được sinh ra từ đó, nên câu trả lời phải là biển cả trước đó đã nuốt mặt trời cũ và sự xuất hiện của một “mặt trời mới” xác nhận rằng bà đã thụ thai. Tính biểu tượng ở đây trùng với tính biểu tượng của Isis với cặp sừng hình lưỡi liềm ôm lấy mặt trời của bà.’ Sự xuất hiện này của mặt trời và sự biến mất vào những bề sâu đại dương của nó xác nhận rằng ‘Nước Dưới thấp’ tạo nghĩa vực sâu cách xa những hình thể sinh ra để mở ra những tiềm lực của chúng trong lòng sự tồn tại. Do đó, đại dương cũng ngang với vô thức tập thể, cách xa những gì sinh ra mặt trời của tinh thần (32). Biển dậy sóng, như một hình ảnh nên thơ hoặc một giấc mơ, là dấu hiệu của một trạng thái tương tự trong những tầng sâu hơn của vô thức dễ rung động. Biển êm ả sáng trong, mặt khác, biểu thị một trạng thái yên bình trầm lặng.

K.H. dịch
2015.02.06

Nguyên chú của tác giả:
(3) BACHELARD, GASTON. L’Air et les Songes. Paris, 1943
(26) GUÉNON, René. Man and his Becoming according to the Vedanta. London, 1945
(32) JUNG, C. G. Psychology and Alchemy (Collected Works, 12). London, 1953
(38) LOEFFLER-DELACHAUX, M. Le Symbolisme des contes de Fées. Paris, 1949
(48) PIOBB, P. V. Clef universelle des sciences secrètes. Paris, 1950
(57) TESTI, Gino. Dizionario di Alchimia e di Chimica antiquaria. Rome, 1950

Nguồn:
Cirlot, J. E. “Ocean” A Dictionary of Symbols. Trans. Jack Sage. 2nd edition. London: Routledge, 1971

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s