Emma M. Seppala – Bí mật của những mối quan hệ thành công

Theo Adam Grant, tác giả cuốn sách Give and Take: A Revolutionary Approach to Success, mọi người rơi vào 3 kiểu: Những người cho, Người cân bằng và Người nhận. Dù sách của Grant được viết cho độc giả về kinh doanh thì những lý thuyết của nó đem đến hiểu biết lạ thường về những mối quan hệ tình cảm. Bạn thuộc kiểu người nào có thể quyết định thành công và hạnh phúc của mối quan hệ của bạn!

Ví dụ, có một mối quan hệ tình cảm nào từng làm bạn cảm thấy bạn không đủ tốt? Bạn từng bị người yêu lợi dụng? Bạn từng có cảm giác cho một ai đó mọi thứ và kết cuộc cảm thấy kiệt sức? Khi đó bạn có thể rơi vào kiểu “Người cho” của đối tác tình cảm.

Điều thú vị là, trong khi phong cách Người cho có thể có những nhược điểm của nó, thì những Người cho cũng thường là những đối tác quyến rũ nhất và có thể có những mối quan hệ lâu dài! Một nghiên cứu xem xét tính cách được đánh giá cao nhất ở những đối tác tình cảm tiềm năng cho thấy: cả đàn ông và phụ nữ đánh giá tính tử tế là một trong nhưng tính cách được khao khát nhất của họ. Thêm nữa, những người cho cũng có nhiều khả năng là người sống tình cảm, một tính cách quyết định sự thành công về lâu dài của một mối quan hệ. Continue reading

Emma M. Seppala – Khả năng nhìn vào bên trong của bộ não: một bí mật của hạnh phúc

Hai con đường của sự chú ý: Bên ngoài & Bên trong

Sự khác nhau giữa việc chú ý nhịp điệu nhanh của một bài hát nổi tiếng trên radio và chú ý nhịp tim của bạn khi bạn nhìn thấy người yêu của bạn là gì? Giữa việc chú ý mùi thơm của lát bánh mì nướng và chú ý thấy bạn đang hết hơi là gì? Cả hai đòi hỏi sự chú ý. Tuy nhiên, hướng của sự chú ý đó là khác nhau: nó hoặc là hướng ra ngoài, hoặc là hướng vào trong.

Từ lâu các nhà khoa học cho rằng sự chú ý – bất kể là gì – chủ yếu bao gồm vỏ não trán trước, vùng trước trán của não bộ chịu trách nhiệm cho suy nghĩ phức tạp và độc nhất ở con người và những loài động vật có vú cấp cao. Một nghiên cứu bởi Norman Farb nêu ra một quan điểm hoàn toàn mới: có những cách chú ý khác nhau. Trong khi vỏ não trán trước có thể được chuyên môn hoá để chú ý đến thông tin bên ngoài thì những phần não cổ hơn bao gồm thuỳ nhỏ ở não trước và hồi đai có vẻ như được chuyên môn hoá để chú ý “phong cảnh nội tâm” của chúng ta.

Hầu hết chúng ta ưu tiên hướng sự chú ý ra bên ngoài. Khi chúng ta nghĩ về sự chú ý, chúng ta thường nghĩ về việc tập trung vào một điều gì đó nằm ở bên ngoài bản thân chúng ta. Chúng ta “chú ý” đến công việc, TV, người yêu, giao thông, hoặc bất kỳ điều gì thu hút các giác quan của chúng ta. Tuy nhiên, có một thế giới hoàn toàn khác tồn tại mà hầu hết chúng ta ít nhận thấy: một thế giới nội tâm, với những cảm xúc, cảm giác khác nhau. Nhưng thường thì thế giới nội tâm quyết định liệu chúng ta có một ngày tốt đẹp hay không, liệu chúng ta hạnh phúc hay không hạnh phúc. Đó là lí do tại sao chúng ta có thể cảm thấy tức giận mặc cho môi trường tươi đẹp xung quanh hoặc cảm thấy hạnh phúc mặc cho đang bị kẹt xe. Có lẽ vì lí do này, phát hiện mới về con đường của sự chú ý này có thể nắm giữ chìa khoá để đạt được sự thoả mãn lớn hơn.

Dù thế giới nội tâm của những cảm xúc và cảm giác này chi phối nhận thức ở những đứa bé, thì nó dần trở nên xa lạ và xa cách khi chúng ta học cách dành ưu tiên cho thế giới bên ngoài. Vì chúng ta không chú ý nhiều đến thế giới nội tâm của chúng ta nên nó thường làm chúng ta ngạc nhiên. Chúng ta thường chỉ chú ý đến cơ thể của chúng ta khi nó rung hồi chuông cảnh báo – đó là khi chúng ta rất đói, khát, kiệt sức hoặc đau đớn. Một cơn tức giận, một cảm giác buồn bã hoặc sự ấm áp của tình yêu ở trong ngực của chúng ta thường xuất hiện một cách đột ngột. Continue reading

Emma M. Seppala – Những lợi ích và nguy cơ của việc theo đuổi những khao khát

Tại sao chúng ta thích theo đuổi những khao khát? Điều gì quá lôi cuốn ở những người khó yêu? Những chiếc iPhone mới nhất làm chúng ta phải xếp hàng trong nhiều giờ?Niềm vui được mong đợiMột chú mèo sẽ đuổi theo một con chuột đồ chơi vì một sự theo đuổi tốt kích hoạt hệ thống phần thưởng của bộ não mèo. Điều tương tự cũng đúng với chúng ta. Chúng ta trải nghiệm niềm vui được mong đợi. Nói cách khác, mong đợi về một kết quả được khao khát làm chúng ta cảm thấy vui. Nghiên cứu của Brian Knutson ở đại học Stanford chỉ ra rằng, chỉ cần nhìn thấy đối tượng chúng ta khao khát đã kích hoạt những tín hiệu thần kinh liên kết với sự phóng thích dopamine (một chất dẫn truyền thần kinh được phóng thích trong suốt sự báo hiệu phần thưởng) trong não. Nghiên cứu của Knutson cho thấy chúng ta không chỉ có được hạnh phúc từ việc đạt được, nhận được hoặc tiêu dùng đối tượng chúng ta khao khát mà chúng ta còn có được hạnh phúc từ sự mong đợi đối tượng đó. Không chỉ ăn bánh kem làm chúng ta hạnh phúc mà nhìn chằm chằm bánh kem qua kính cửa hàng cũng làm chúng ta hạnh phúc. Hãy nghĩ về sự mong đợi một kỳ nghỉ hoặc cuộc hội ngộ với một người bạn mà bạn đã lâu không gặp hoặc một bữa ăn ở nhà hàng bạn yêu thích. Đây có thể là lí do tại sao con người đi nhìn ngắm hàng hoá ở siêu thị, đánh bạc, lái thử xe ferarris. Dù họ không thể sở hữu đối tượng mà họ khao khát, họ vẫn trải nghiệm niềm vui được mong đợi.

Yêu thích việc theo đuổi giúp chúng ta tồn tại và phát triển

Trong cuốn sách Authentic Happiness, nhà tâm lý Martin Seligman mô tả một câu chuyện về một con giông mào từ chối ăn và từ từ nhịn đói cho đến chết cho đến một ngày, nó nhìn thấy ông chủ của nó đang ăn một cái bánh sandwich. Đó là lúc con giông mào chộp lấy đĩa sandwich. Con giông mào sẽ thà nhịn ăn đến chết còn hơn là không được trải nghiệm niềm vui của sự theo đuổi, săn bắt và chộp lấy đồ ăn. Niềm vui được mong đợi này – thường thấy ở cả động vật và con người – có lẽ giúp chúng ta tồn tại (theo đuổi những nguồn thức ăn) và đảm bảo sự sinh sản của loài chúng ta (theo đuổi những đối tác tình dục). Niềm vui được mong đợi cũng giúp chúng ta hoàn thành nhiều mục tiêu phức tạp và có tính thử thách hơn bằng cách đem lại cho chúng ta sự quyết tâm, phấn khích và kiên trì cần có để hoàn thành những cuộc thi chạy, tốt nghiệp đại học hoặc sự trôi chảy khi nói/viết tiếng nước ngoài. Chúng ta thích theo đuổi những giấc mơ của chúng ta và cũng đánh giá cao điều gì đó nếu chúng ta đã nỗ lực vì chúng.

Tuy nhiên, tình yêu đối với một cuộc theo đuổi tốt mang theo nó một số nguy cơ mà chúng ta nên nhận ra. Chúng ta có thể tránh được những cạm bẫy của việc theo đuổi mà vẫn có được những lợi ích của niềm vui được mong đợi?
Làm sao để tránh những nguy cơ

1
Thông thường, những điều chúng ta theo đuổi không mang lại cho chúng ta điều chúng ta muốn. Dan Gilbert ở đại học Harvard chỉ ra rằng chúng ta rất tệ trong việc dự đoán điều gì sẽ hoặc sẽ không làm chúng ta hạnh phúc và chúng ta thường đánh giá quá cao về mức độ hạnh phúc mà một điều gì đó sẽ đem lại cho chúng ta. Giống như một chú mèo sẽ theo đuổi món đồ chơi của nó nhưng mất hứng thú ngay khi nó chộp được đồ chơi, chúng ta đôi lúc cũng như vậy. Khi chúng ta cuối cùng có được thứ mình muốn: dù nó là trúng số, được lên chức, hoặc tìm thấy công việc hoàn hảo, chúng ta thường không đạt được mức độ hạnh phúc mà chúng ta tin là mình sẽ đạt được. Một số người thích quyến rũ người khác nhưng khi đối tác của họ đã bị họ mê hoặc, họ ngay lập tức mất hứng thú; những người khác thì mua chiếc xe mơ ước và sau đó họ muốn bán nó hoặc hối hận vì đã không chọn mẫu xe khác. Niềm vui được mong đợi của chúng ta đánh lừa chúng ta. Continue reading

Emma M. Seppala – Phụ nữ có nhiều tình thương hơn đàn ông?

Hôm qua, các phóng viên ở Huffington Post Live nhờ tôi bình luận về vấn đề liệu phụ nữ có nhiều tình thương hơn đàn ông. Các nhà khoa học nhìn chung có xu hướng né tránh những kiểu khẳng định trắng-và-đen này vì chúng ta biết là không có bằng chứng ủng hộ những lời khẳng định đó. Nếu bạn yêu cầu một nhà khoa học thần kinh phân biệt bộ não đàn ông và phụ nữ thì ông ấy sẽ gặp khó khăn khi làm việc này. Dù người ta đã khám phá ra những sự khác biệt, thì những khác biệt là tinh tế và không có phần não duy nhất nào mà chúng ta có thể nói một cách rõ ràng là phân biệt giữa một bộ não đàn ông với một bộ não phụ nữ.

Tình thương có tính bẩm sinh

Cho dù họ đang nghiên cứu về con người hay động vật, nam hay nữ, thì các nhà khoa học phát hiện thấy tình thương có tính bẩm sinh và bản năng. Nghiên cứu về con người và động vật cho thấy chúng ta vốn có một sự thôi thúc giúp đỡ người đang chịu đau khổ. Xu hướng này, mà Dacher Keltner gọi là “bản năng trắc ẩn” dường như đảm bảo cho sự tồn tại của chúng ta. Nghiên cứu bởi Robert Sapolsky (đại học Stanford) cho rằng bản năng này liên kết với sự phát triển và nâng cao sự sinh sản ở những loài động vật linh trưởng. Nói cách khác, tình thương là bẩm sinh và không có sự khác biệt về giới tính qua những nghiên cứu đó.

Bộ não của đàn ông và phụ nữ đối với tình thương

Tuy nhiên, một nghiên cứu hình ảnh não phát hiện thấy đàn ông và phụ nữ dường như khác nhau khi xem xét về sự kích hoạt não của họ trong suốt sự trắc ẩn. Nghiên cứu bởi Roberto Mercadillo (National Autonomous University) so sánh sự kích hoạt não của đàn ông và phụ nữ trong khi họ đang trải nghiệm về sự trắc ẩn. Ông yêu cầu người tham gia nói dối trước một máy scan fMRI và cho họ xem những tấm ảnh buồn để gây ra lòng trắc ẩn. Cả đàn ông và phụ nữ đều thông báo về những mức độ trắc ẩn giống nhau khi đáp ứng trước những tấm ảnh. Tuy nhiên, những vùng não bị kích hoạt ở đàn ông lại khác phụ nữ. Trong khi nghiên cứu này không cho biết giới nào trải nghiệm về lòng trắc ẩn nhiều hơn, nhưng nghiên cứu cho thấy hai giới có thể khác nhau trong cách trải nghiệm và bộc lộ tình thương.  Continue reading