E. Rubinstein – Về đạo diễn Luis Buñuel

Luis Bunuel

E. Rubinstein

Về đạo diễn Luis Buñuel

Duy Đoàn chuyển ngữ

Đối với toàn bộ sự chú ý của giới phê bình (và những tranh cãi dữ dội của giới phê bình) mà tác phẩm của ông gây ra suốt hơn nửa thế kỉ, Luis Buñuel đã kháng cự lại những nỗ lực tốt nhất của chúng ta nhằm phân loại phim của ông. Đầu tiên, mặc dù không nghệ sĩ nào của thế kỉ này cho ta cái ấn tượng đậm chất Tây-ban-nha tinh tuý bằng Buñuel, nhưng làm sao ta có thể áp dụng cụm từ “nhà làm phim Tây-ban-nha” cho một người mà tác phẩm của ông hầu như gần với Pháp và Mexico hơn là với vùng đất nơi ông sinh ra? Cũng với lẽ đó, liệu ta có thể nói đến bất kì phim nào của ông như là một bộ phim “điển hình” được không, khi mà người đó làm ra cả L’Age d’or lẫn Nazarín, cả Los olvidados lẫn Belle de jour, cả Land without Bread lẫn Le charme discret de la bourgeoisie? Dù vậy, từ Un chien andalou cho đến Cet obscur objet du désir, một phim của Buñuel (mặc dù cách quãng nhau, như nhiều tác phẩm Mexico khác của thập niên 1940 và 1950) vẫn là một phim của Buñuel. Continue reading

Advertisements

DeWitt Bodeen – Về bộ phim Viridiana (1961) của Luis Buñuel

DeWitt Bodeen

Về phim Viridiana của Luis Buñuel

Duy Đoàn chuyển ngữ

Viridiana là một dạng phim khác xa kiểu của Buñuel nhất. Nếu trước đó Buñuel đã cố ý làm cho người ta tức giận và gây sốc cả một trường phái tín ngưỡng, thì chắc chắn là ông cũng làm như vậy trong bộ phim này, một kiệt tác không ai có thể nghi ngờ, và nó giấu trong đó cả một quả bom khiến cho ông kể từ đó không bao giờ quay trở lại quê hương Tây-ban-nha của mình được nữa.

Đó không phải thứ ông muốn. Ông làm phim Viridiana nhằm giải phóng bản thân, nhằm cho thế giới biết rằng ông không hề đùa cợt vu vơ khi bứt ra khỏi tín ngưỡng Công giáo La-mã. Đòn giáng vào Nhà thờ như thế này ắt là đã được tạo dựng từ rất lâu rồi. Ông mất hơn 60 năm để có thể tự mình tuyên bố tự do hoàn toàn. Người ta luôn xem ông là một kẻ đả phá vĩ đại ở thời của mình đối với những tín ngưỡng truyền thống; không có một đạo diễn nào khó lường được như ông; nhưng người ta có lẽ cũng đoán được nỗi căm hận của ông dành cho Công giáo La-mã sâu thẳm đến dường nào. Continue reading

M. B. White – Về bộ phim Un Chien andalou (1929) của Luis Buñuel

Xem phim ở đây:

M. B. White

Về bộ phim Un Chien andalou của Luis Buñuel

Duy Đoàn chuyển ngữ

 

Un Chien andalou có lẽ là bộ phim siêu thực nổi tiếng nhất. Bộ phim là tác phẩm cộng tác giữa Luis Buñuel và Salvador Dalí, với ý đồ tạo ra “một lời kêu gọi bức thiết và tha thiết để thực hiện cuộc mưu sát”, và ngay lập tức được giới chuyên môn tán thưởng bởi tính thi ca và vẻ đẹp trong phim. Bộ phim đạt được địa vị trở thành một chính điển trong lịch sử điện ảnh không chỉ nhờ vào danh tiếng của hai vị đạo diễn mà còn nhờ vào cấu trúc phức hợp mà bộ phim thể hiện như thể nó là một đoạn văn bản. Bộ phim với phần hình ảnh nhức nhối, phần chuyển hoá của câu chuyện và các qui tắc điện ảnh nhằm giữ tính liền lạc của kịch bản chính là những điều giúp ta giải thích nét quyến rũ của phim ở vai trò là đối tượng cho giới phê bình nghiên cứu kĩ lưỡng.  Continue reading

Robin Wood – Về bộ phim Le Charme Discret de la Bourgeoisie của Luis Buñuel

Robin Wood

Về bộ phim Le Charme Discret de la Bourgeoisie của Luis Buñuel

Duy Đoàn chuyển ngữ

Những đòn tấn công chí mạng đánh vào chủ nghĩa duy thực (realism) theo kiểu cực đoan nhất có xu hướng làm sụp đổ thứ chủ nghĩa đó bằng chính lối kể chuyện, như thể kể chuyện là một hành vi đàn áp. Trong những năm 1960 và 1970, xuất hiện nhiều bộ phim Âu châu quan trọng và tạo được sự khác biệt (những ví dụ tiêu biểu như Persona của Bergman, Teorema của Pasolini, Even Dwarfs Started Small của Herzog, Tout va bien của Godard, Céline et Julie vont et bateau của Rivette) với mục tiêu khôi phục lại lối kể chuyện trong khi đặt nghi vấn về sự độc tài của hiện thực cũng như của ảo tưởng. Người xem bị thu hút sự chú ý vào tiến trình, và sự khoái lạc, của hành vi kể chuyện, tách nó ra khỏi sự hậu thuẫn truyền thống về một thế giới liền lạc trong câu chuyện. Phim The Discreet Charm of the Bourgeoisie nằm trong nhóm này, và trong những dạng phim như thế thì nó là một dạng phim đặc biệt hứng thú và đầy quyến rủ. Continue reading