Alice Munro – Những mặt trăng của sao Mộc

Tôi tìm thấy cha tại khoa tim mạch, trên tầng tám Bệnh viện Đa khoa Toronto. Ông nằm trong một phòng đôi. Giường kia để trống. Ông nói bảo hiểm y tế của ông chỉ chi trả cho một giường trong phòng thường thôi, và ông lo sẽ bị tính thêm chi phí.

“Ba không hề yêu cầu phòng đôi,” ông nói.

Tôi nói rằng các phòng thường có lẽ hết chỗ rồi.

“Không. Ba thấy có vài giường trống lúc họ đẩy xe lăn của ba đi ngang qua mà.”

“Vậy là do ba phải mắc vào cái kia,” tôi nói. “Ba đừng lo. Nếu tính thêm chi phí, họ sẽ thông báo cho ba biết mà.”

“Chắc vậy,” ông nói. “Họ không muốn lắp đặt mớ thiết bị đó trong phòng thường. Ba nghĩ chúng dành cho ba.”

Tôi nói chắc chắn là vậy rồi.

Continue reading

The New Yorker – Các nhà văn nói về Alice Munro

Duy Đoàn chuyển ngữ

 

Tờ New Yorker đã hỏi nhiều nhà văn về việc tác phẩm của Alice Munro có ý nghĩa gì đối với họ. Đây là những lời nhận định từ các nhà văn.

Margaret Atwood:

Khi tôi viết lời giới thiệu cho tập Collected Stories của bà:

Thông qua tác phẩm của Munro, hạt Huron ở vùng Sowesto đã gia nhập vào hạt Yoknaptawpha của Faulkner thành một dải đất hoá huyền thoại bởi sự xuất sắc của một nhà văn, người đã tôn vinh nó, mặc dù trong cả hai trường hợp thì “tôn vinh” hoàn toàn không phải từ thích hợp. “Mổ xẻ” (anatomised) hẳn gần hơn với cái diễn ra trong tác phẩm của Munro, mặc dù ngay cả từ đó cũng quá ư lãnh đạm. Việc soi xét đầy ám ảnh, việc khai quật mang tính khảo cổ học, mảng hồi ức chuẩn xác và chi tiết, việc đắm mình vào những kẻ đê tiện hơn và bần tiện hơn và những mặt đáy thù hận hơn của bản tính con người, việc kể lại những bí mật huê tình, sự hoài niệm những nỗi đớn đau đã tan biến, và hân hoan trước sự tròn đầy và đa dạng nơi cuộc sống, khi tất cả những điều đó được hoà trộn cùng với nhau thì ta nên gọi cái kết hợp như thế là gì?

Alice và tôi là bạn của nhau từ năm 1969, khi tập truyện “Dance of the Happy Shades” của bà và tập thơ “The Circle Game” của tôi cùng được xuất bản, và tôi ngủ lại nhà bà trong một chuyến ghé thăm ở Victoria. Lúc đó nhiều cây bút Canada bắt đầu bằng truyện ngắn, bởi vì thật khó để xuất bản tiểu thuyết ở Canada vào những năm sáu mươi. Cả hai chúng tôi có được khởi đầu của mình thông qua chương trình phát thanh CBC của Robert Weaver, “Anthology”. Người Canada sẽ hào hứng đây, Alice sẽ choáng, và tất cả chúng tôi sẽ có tiệc một khi bà ta tự mình chui ra khỏi cái tủ áo choàng, có thể bà đã chạy vào núp trong đó. Continue reading

Charles McGrath – Alice Munro buông bút để hoà vào cõi sống

 

Charles McGrath

Alice Munro buông bút để hoà vào cõi sống

Duy Đoàn chuyển ngữ  

 

Alice Munro, cây bút truyện ngắn được nhiều người ca ngợi – “Chekhov của chúng ta” như cách gọi của Cynthia Ozick – người đoạt giải Man Booker International Prize và gần như mọi giải thưởng văn chương Bắc Mĩ quan trọng mà bà được chọn, khi nhận một giải thưởng văn chương tại Toronto tháng rồi, đã nói với người phỏng vấn một tờ báo rằng, “Có thể tôi sẽ không viết nữa”.

Bà Munro, sắp sửa bước sang tuổi 82, trước đây đã từng nói thế này. Hồi năm 2006, bà nói với một cây bút của tờ Toronto Globe and Mail, “Tôi không biết liệu mình còn sức lực để làm chuyện này nữa không”. Sau đó bà tiếp tục xuất bản thêm tập truyện khác, tập truyện thứ mười bốn có nhan đề “Dear Life”. Nó được công bố hồi mùa thu năm rồi, và những nhà điểm sách, như thường lệ, nhận xét về cách trình bày sâu sắc về những chủ đề như sự ảm đạm nơi cuộc sống ở thị trấn nhỏ bé; sức mạnh phun trào, có khả năng chuyển hoá của dục tính; và những người đàn bà phiền muộn tìm lối vào cõi sống do đàn ông cai quản. Continue reading

Sự nghiệp văn chương của Alice Munro theo nhiều bối cảnh

Alice Munro là bậc thầy truyện ngắn của Canada, bà chuyên biến những khung cảnh đời thường trở nên lạ thường thông qua lối kể chuyện thẳng thừng tập trung vào các mối quan hệ, những nhân vật hành tung khó đoán và những kết thúc bí ẩn. Nhiều truyện của bà lấy bối cảnh ở vùng tây nam Ontario, Canada.

Ảnh: Paul Hawthorne/AP



Tác phẩm theo bối cảnh tiểu sử và lịch sử

Những năm tháng ban đầu tại Ontario

Munro sinh ra tại Wingham, Ontario, Canada vào ngày 10/7/1931, mang tên Alice Ann Laidlaw, bà là con gái của một giáo viên và một nữ nông phu. Có lẽ bà thừa kế được tham vọng văn chương từ người cha mình, Robert Laidlaw, là người sau này viết tiểu thuyết về những kẻ tiên phong đi khai hoang. Tuy nhiên, gia đình bà, nhất là người mẹ Ann Chamney, đã can ngăn tham vọng trở thành nhà văn của bà và thay vào đó cố gắng nuôi dạy bà để bà sau này trở thành vợ một người nông phu nào đó. Thế là Munro thời trẻ đã giấu biến đi những nỗ lực viết truyện ngắn của mình.

Lúc mười sáu tuổi, bà bán truyện đầu tiên của mình cho Đài phát thanh CBC ở Canada. Bà nhận được học bổng vào học trường University of Western Ontario, và nhập học năm 1949. Năm 1951, bà ra trường và cưới James Munro, và dời chỗ ở sang Vancouver, British Columbia cùng chồng. Hoài niệm về quê nhà, bà bắt đầu tập trung viết truyệt về vùng Wingham ở Ontario. Thực ra thì vùng ngoại ô Ontario có vai trò nổi trội trong các tác phẩm xuyên suốt sự nghiệp viết văn của bà. Tuy nhiên sự nghiệp viết văn của bà phải nhường chỗ cho vai trò khác trong một thời gian khi bà hạ sinh ba đứa con gái trong vòng bốn năm. Đứa con thứ nhì của bà chết sớm khi vừa mới ra đời. Munro sinh một đứa con khác vào năm 1966, hoàn tất chuyện gia đình. Những trải nghiệm trong đời sống hôn nhân và vai trò làm mẹ chính là nguồn cảm hứng cho nhiều truyện của Munro, nêu lên cái thấm thía trong những mối quan hệ thân mật của gia đình.  Continue reading